— Ale jesteś głucha? To już trzeci raz dzwonię do drzwi! — głos Galiny Pietrowny rozciął wilgotne powietrze, pachnące tynkiem, jak szlifierka.
Marina stała na rozstawionej drabinie, ściskając w dłoni szpachelkę.
Ręka jej zdrętwiała, palce pobielały od wysiłku, a może z zimna — w domu było zaledwie szesnaście stopni powyżej zera.
Odwróciła głowę powoli.
W progu drzwi, na tle szarego, zachmurzonego nieba, stała teściowa.
W futrze z norek, które tutaj, wśród worków z cementem i odpadających tynków, wyglądało na niej jak siodło na krowie.
Za jej plecami nerwowo kręcił się Oleg, mąż Mariny, z głową winnie wciśniętą w ramiona i trzema ogromnymi siatami w kratkę, plus reklamówką mandarynek w ręce.
— Pani też dzień dobry, Galino Pietrowno — powiedziała Marina.
Głos jej stwardniał, obniżył się.
Zeszła z drabiny, starając się nie nadepnąć na odłupane kawałki płytek.
— Co was tu sprowadza, tak pomyślny wiatr? Oleg mówił, że mieliście jechać do sanatorium.
Teściowa przekroczyła próg, wykrzywiając usta z niesmakiem na widok budowlanego kurzu na podłodze.
Rozejrzała się wokół.
— Jakie sanatorium, kiedy u mojego syna coś takiego się dzieje? — Wykonała nieokreślony gest w stronę Olega, który nadal stał w drzwiach, nie śmiąc wejść.
— Wchodź, co tak stoisz jak słup? Postaw torby.
Tam, na czyste.
Boże kochany, jaki chlew… Marina, przez sześć miesięcy nie byłaś w stanie doprowadzić tu trochę porządku?
— To nie chlew, tylko poważny remont — Marina starła ręce o stare dżinsy.
Kurz już dawno „zjadł” materiał.
— Wymieniliśmy instalację elektryczną.
I wylaliśmy od nowa podłogi.
Przecież pani dobrze o tym wie.
— Ja wiem, jak ty „wylewasz” — parsknęła teściowa, wchodząc do jedynego w miarę nadającego się do zamieszkania pokoju, który dla Mariny był jednocześnie sypialnią, kuchnią i magazynem narzędzi.
— W każdym razie.
Czasu jest mało.
Postanowiliśmy.
Odwróciła się, rozpinając futro.
Pod spodem miała elegancką sukienkę z lureksem, zupełnie nie na miejscu w tym zlodowaciałym grobowcu.
— Co postanowiliście? — Marina spojrzała na męża.
Oleg z wielkim zainteresowaniem studiował pęknięcie na suficie.
— Boże Narodzenie — oznajmiła uroczyście Galina Pietrowna.
— Będziemy je świętować tutaj.
Z całą rodziną.
Przyjedzie Zojenka z dziećmi, przyjadą Smirnowowie, no i my z Olegiem.
Morskie powietrze dobrze robi na oskrzela.
Więc dawaj, Marino, zbieraj swoje wiadra.
Zwolnij dom.
Marina zamrugała.
W uszach jej zaszumiało jak przy gwałtownym skoku ciśnienia.
— W jakim sensie — „zwolnij”?
— W dosłownym — teściowa podeszła do starej kanapy przykrytej folią, z niesmakiem podnosząc róg plastikowego okrycia.
— Zojenka z dziećmi potrzebuje miejsca do spania.
Smirnowom damy werandę, widziałam, że już kazałaś wstawić nowe okna.
A nam z Olegiem ten pokój.
Dla ciebie tutaj miejsca nie ma, sama rozumiesz.
Poza tym po co ci on? Przecież pracujesz, powinnaś być w mieście.
A my tu odpoczniemy tydzień, może dwa.
— Galino Pietrowno — Marina wzięła głęboki wdech, czując, jak pył z wapna zgrzyta jej między zębami.
— Tutaj nie ma ogrzewania.
Ogrzewamy tylko ten pokój konwektorem.
Woda — na godziny.
Łazienka — na zewnątrz, toi-toi.
Gdzie chcecie przywieźć Zoję z noworodkiem? Do baraku na budowie?
— Och, nie przesadzaj! — teściowa machnęła zirytowana ręką.
— Oleg mówił, że kupiłaś kocioł.
Drogi, niemiecki.
To go włączysz.
Marina przeniosła wzrok na męża.
On nagle bardzo się przejął zawartością reklamówki z mandarynkami.
— Oleg — powiedziała cicho.
— Nie powiedziałeś jej?
— Czego nie powiedziałem? — mruknął, nie podnosząc oczu.
— Że kocioł nadal jest w pudle.
Że trzeba go podłączyć.
Że gazownicy przyjadą dopiero po dziesiątym stycznia.
Że ja tu mieszkam jak dozorczyni, żeby nikt nie ukradł materiałów, i grzeję się nagrzewnicą, która żre prąd jak smok.
— No weź, Marino — Oleg w końcu podniósł wzrok.
W oczach miał uciekające, żałosne spojrzenie.
— Mama tak bardzo się nastawiła… Zojka ma problemy z mężem, musi się trochę oderwać.
A morze… no, robi klimat, wiesz.
Nie możesz pojechać na tydzień do swojej mamy?
Co ci szkodzi?
— Co mi szkodzi? — Marina poczuła, jak w środku, gdzieś na wysokości splotu słonecznego, zaczyna się gotować ciężka, czarna złość.
Nie histeryczna, tylko zimna, wyrachowana.
Podeszła do stołu zawalonego paragonami i dokumentami dostaw.
Wzięła jeden, byle jaki.
— Ten dom — zaczęła powoli — kupiliśmy trzy lata temu.
Jak ruderę.
Za moje premie, nawiasem mówiąc, i na kredyt, który wzięłam na siebie.
Oleg, przez trzy lata nie wbiłeś tu ani jednego gwoździa.
Przyjeżdżałeś tylko na szaszłyki, jak ja wynosiłam śmieci i gruz.
A teraz — „zwolnij”?
— Nie zaczynaj znowu! — zapiszczała Galina Pietrowna.
— Znowu wypominanie pieniędzy! Rodzina jest ważniejsza niż pieniądze! Zojence się nie wiedzie! Jest zestresowana! A ty, egoistko, uczepiłaś się swoich murów.
Dom jest przepisany na Olega, zapomniałaś?
Marina zesztywniała.
Szpachelka, którą wciąż trzymała w lewej ręce, stuknęła o kant stołu.
— Na Olega? — powtórzyła.
— Przecież umawialiśmy się, że to będzie wspólny majątek.
Wspólność majątkowa.
— Dokumenty są na niego — uśmiechnęła się triumfalnie teściowa, wyciągając z torebki termos i zaczynając go rozkręcać z miną gospodyni.
— Więc on jest właścicielem.
A właściciel zaprasza gości.
Dosyć, Marino.
Koniec demagogii.
Szykuj się.
Autobus do miasta jest za godzinę.
Oleg odprowadzi cię na przystanek.
Marina patrzyła na nich.
Patrzyła na męża, który już zaczął wyciągać z toreb wędlinę, ser, jakieś szynki, starając się na nią nie patrzeć.
Patrzyła na teściową, która z rękami na biodrach lustrowała front robót porządkowych.
Wszystko już mieli ustalone.
Bez niej.
Za jej plecami.
— Oleg — zawołała.
— Naprawdę mnie wyrzucasz?
Z domu, który ja, własnymi rękami…
— Daj spokój, Marino, nie rób scen — zirytował się, wyciągając butelkę koniaku.
— Nikt cię nie wyrzuca.
Po prostu… no, taki format.
Rodzinny.
Zojka czuje się przy tobie nieswojo, zawsze masz tę swoją kwaśną minę, pouczasz ją.
Daj nam pobyć trochę samym, jak nasza rodzina.
Tydzień.
Potem wrócisz i dokończysz swój remont.
„Jak nasza rodzina”.
Te słowa zabolały bardziej niż lodowaty wiatr od morza.
Czyli ona — nie jest rodziną.
Ona jest brygadzistą.
Zaopatrzeniowcem.
Portfelem.
Sprzątaczką.
Ale nie rodziną.
Marina podeszła po cichu do wieszaka, na którym wisiała jej kurtka — stara, poplamiona farbą.
Zdjęła ją.
Włożyła czapkę.
— Klucze zostaw — rzuciła za jej plecami Galina Pietrowna, nawet się nie odwracając.
— I zapisz na kartce, jak się włącza ten twój konwektor, żebyśmy się nie spalili.
I gdzie jest czysta pościel.
Marina włożyła rękę do kieszeni.
Palce natrafiły na pęk kluczy.
Ciężki, z breloczkiem w kształcie domku, który kupiła w dniu podpisania aktu notarialnego.
Wtedy była szczęśliwa.
Myślała: oto nasze gniazdko.
Starość spędzimy nad morzem.
Będziemy trzymać wnuki.
Położyła pęk na brudnym, zakurzonym parapecie.
Brzęk był głośny jak wystrzał.
— Pościel jest w komodzie, w plastikowych workach, żeby nie zawilgotniała — powiedziała płasko, obcym głosem.
— Jedzenie jest w lodówce, ale mało.
Generator jest w szopie, benzyny na dwie godziny, jakby wyłączyli prąd.
— No, i dobrze — przytaknęła teściowa, nalewając sobie herbaty z termosu.
— Widzisz, jak chcesz, potrafisz być rozsądna.
Idź, bo przegapisz autobus.
Marina wzięła swoją torbę — tę, z którą przyjechała na weekend.
W środku miała tylko zmianę bielizny, szczoteczkę do zębów i laptop.
Pracy nikt nie odwołał, nawet na czas remontu.
Wyszła na podest.
Wiatr od razu uderzył ją w twarz, sypiąc garścią ostrego, lodowatego śniegu.
Morze huczało głucho, złowrogo, przerzucając szare głazy.
Daleko, nad horyzontem, gromadziła się czerń — zbliżał się sztorm.
Prawdziwy zimowy sztorm, przed którym ostrzegała obrona cywilna.
Nie czekała, aż Oleg wyjdzie, by ją odprowadzić.
Po prostu ruszyła w stronę bramy.
Stopy zapadały się w mokre błoto — alejka nie była jeszcze wyłożona kostką.
— Marino! — krzyknął Oleg z podestu.
— Gdzie idziesz pieszo? Odprowadzę cię!
Nie odwróciła się.
Wyszła za bramę i z trudem zatrzasnęła ciężkie, metalowe skrzydło.
Zamek zaskoczył z suchym szczękiem.
Do przystanku były trzy kilometry.
Wzdłuż ulicy z domkami letniskowymi, gdzie zimą nie świeciła się ani jedna latarnia.
Marina szła i nie czuła zimna.
W głowie miała pustkę i szum.
Łez nie miała.
Było tylko dziwne, pulsujące uczucie, że o czymś zapomniała.
O czymś bardzo ważnym.
Zrobiła już pół drogi, kiedy telefon w kieszeni piknął.
Przyszło powiadomienie z „Systemu Domotycznego”.
„Uwaga! Spadek temperatury w obiegu 1 poniżej wartości krytycznej. Ryzyko zamarznięcia instalacji.”
Marina się zatrzymała.
Wyjęła telefon.
Ekran świecił w ciemności, rozjaśniając mokry asfalt u jej stóp.
Nic im nie powiedziała.
Nie zdradziła „sekretu” starego domu.
Dom stał na zboczu.
A poprzedni właściciel, sprytny dziadek, zrobił sobie nielegalne przyłącze do wodociągu, prowadząc je przez działkę sąsiada, który od dziesięciu lat tam nie mieszkał.
Rura biegła po powierzchni, tylko przysypana ziemią.
Marina wiedziała: przy mrozie trzeba zostawiać w kuchni kran lekko odkręcony, żeby woda sączyła się cienkim strumieniem.
Inaczej zamarzała.
I nie tylko zamarzała — rura pękała gdzieś pod fundamentem, a woda wlewała się do piwnicy.
A w piwnicy…
Marina znieruchomiała.
W piwnicy nie było tylko starych rupieci.
Tam, w suchym kącie, miała ułożone pudła z rzeczami Zoi, które ta przywiozła „na przechowanie” miesiąc wcześniej, kiedy rozwodziła się z pierwszym mężem.
Futra, sprzęty AGD, jakieś dokumenty w teczkach.
Zoja poprosiła: „Marina, ukryj to, żeby ten drań nie mógł tego zabrać przez sąd”.
Jeśli rura pęknie, piwnica w pół godziny stanie w wodzie.
Marina uniosła palec nad ekranem, żeby zadzwonić do Olega.
„Oleg, odkręć kran! Natychmiast!”
Palec jej drżał.
Przed oczami stanęła jej twarz teściowej: „Zwolnij dom. Ty nie jesteś rodziną”.
I Oleg, wpatrzony tchórzliwie w mandarynki.
Marina powoli opuściła rękę.
Ekran zgasł.
Schowała telefon do kieszeni i ruszyła dalej w stronę przystanku.
Wiatr się wzmagał, zrywając z drzew ostatnie suche liście.
Ale to nie był koniec.
Już siedząc w zimnym, telepiącym się autobusie, Marina przypomniała sobie o teczce.
Właśnie tej, niebieskiej teczce z dokumentami domu, którą widziała w torebce teściowej.
Po co była tam potrzebna?
Dokumenty zawsze trzymali w sejfie, w mieszkaniu, w mieście.
Klucz do sejfu miał tylko Oleg.
Po co Galinie Pietrownie dokumenty domu tutaj, na „wczasach”?
Marina wyjęła telefon i otworzyła aplikację banku.
To nie to.
Otworzyła aplikację portalu usług publicznych.
Złożyła wniosek o wypis z księgi wieczystej.
Pilny.
Autobus mozolnie przedzierał się przez zamieć.
Szyby były zaparowane.
Naprzeciwko niej siedziała staruszka z wiadrem kiszonej kapusty, od której kwaśny zapach rozchodził się po całym wnętrzu.
Telefon zapiszczał.
Wypis przyszedł.
Marina otworzyła plik.
Przeskrolowała na dół, do rubryki „Właściciel”.
I poczuła, jak zimny pot spływa jej po plecach.
Tam nie było imienia Olega.
Było napisane:
Data przeniesienia prawa: data wczorajsza.
Tytuł: Umowa darowizny.
Marinie wypadł telefon z ręki.
Upadł na brudną gumową podłogę autobusu, ekranem do dołu.
Nie przyjechali tylko „na święta”.
Oleg podarował dom siostrze.
Wczoraj.
Po kryjomu.
A ten „remont”, na który miesiąc temu wyłożyła ostatnie trzysta tysięcy rubli, robiła nie dla siebie.
Robiła go dla Zojki.
Autobus gwałtownie zahamował, staruszka z kapustą zachwiała się.
— Pętla! — krzyknął kierowca.
Marina podniosła telefon.
Ekran był pęknięty — cienka pajęczynka przebiegała przez tekst wypisu.
Wysiadła na ulicę.
Miasto przywitało ją breją pośniegową i hałasem.
Została bez domu.
Bez pieniędzy.
Bez męża (bo czegoś takiego wybaczyć się nie da).
Ale w wewnętrznej kieszeni kurtki była mała pamięć USB.
Marina musnęła ją palcami.
To nie był zwykły pendrive.
Tydzień wcześniej, kiedy montowała system monitoringu (sama, żeby zaoszczędzić), nie zamontowała „pluskiew” tylko w domu.
Założyła kamerę i mikrofon także w samochodzie Olega.
Tak po prostu, żeby przetestować sprzęt.
I zapomniała je zdjąć.
Weszła do całodobowego baru i zamówiła najtańszą kawę.
Ręce tak jej się trzęsły, że połowę rozlała na stolik.
Otworzyła laptop.
Wsunęła pendrive.
Znalazła nagrania z poprzedniego dnia.
Na filmie Oleg siedział w samochodzie z notariuszem.
— …moja matka nalega — mówił Oleg, nerwowo szarpiąc kierownicę.
— Mówi, że jeśli nie przepiszę domu na Zojkę, to powie Marinie o…
Marina podgłośniła.
Hałas silnika przeszkadzał.
Założyła słuchawki i docisnęła je do uszu, aż zabolało.
— …o Taganrogu — wyraźnie powiedział głos notariusza.
— Oleg Dmitrijewicz, jest pan pewien?
Jeśli żona się dowie, że dziecko w Taganrogu jest pana…
Marina wcisnęła pauzę.
Świat wokół przestał istnieć.
Odgłosy baru, brzęk naczyń, muzyka — wszystko zniknęło.
Dziecko w Taganrogu.
Oleg miał drugą rodzinę.
A teściowa o tym wiedziała.
I szantażowała go, żeby odebrać dom na rzecz Zojki.
Marina powoli zamknęła laptop.
Siedziała, patrząc w czarne szkło, w którym odbijała się jej twarz — blada, z rozmazanym tuszem pod oczami, postarzała o dziesięć lat w godzinę.
W torbie zawibrował telefon.
Dzwoniła teściowa.
Marina spojrzała na ekran.
„Droga Mamusia Olega” — tak miała zapisany numer.
Nie odebrała.
Zamiast tego otworzyła inną aplikację.
Tę do obsługi systemu domotyki.
Status: „Połączenie nawiązane”.
Temperatura w domu: +16.
Wilgotność: 85%.
Czujnik wycieku wody w piwnicy: „Suche”.
Na razie suche.
Marina przypomniała sobie, jak Zojka chwaliła się futrami.
Jak teściowa nazywała ją „służbą”.
Jak Oleg spuszczał wzrok.
Nacisnęła przycisk „Ustawienia”.
Pozycja „Wentylacja”.
Tryb „Zimowe wietrzenie”.
(To miało otworzyć wszystkie automatyczne lufciki).
Pozycja „Ogrzewanie”.
Tryb „Wyłączone”.
Pozycja „Zamek elektroniczny bramy”.
Tryb „Zablokowana. Otwarcie tylko kluczem master”.
(Klucz master był w jej kieszeni).
Chcieli „świeżego powietrza znad morza”?
Mieli je dostać.
A za godzinę, kiedy dom się wychłodzi, przyjdzie mróz.
I rura pęknie.
Marina nacisnęła „Zastosuj”.
Na ekranie pojawił się ptaszek: „Polecenie wykonane”.
Telefon zadzwonił ponownie.
Tym razem był to Oleg.
Marina odebrała.
— Marino! — wrzasnął do słuchawki.
— Co ty, do diabła, narobiłaś?!
Tu się wszystkie okna same pootwierały!
Zimno jak w psiarni!
Nie możemy ich zamknąć, piloty nie działają!
A brama się zablokowała, mama nie może wyjść!
Marina, to ty?!
— Tak — powiedziała cicho Marina.
— Zwariowałaś?!
Przywróć natychmiast wszystko, jak było!
Zojka marznie!
— Oleg — przerwała mu.
— Jaką macie pogodę tam, w Taganrogu?
Po drugiej stronie zapadła głucha, dudniąca cisza.
Słychać było tylko wycie wiatru w tle i wrzask teściowej: „Daj mi telefon, ja jej zaraz pokażę!”.
— Ty… o czym ty mówisz? — zachrypniętym głosem zapytał Oleg.
— O twoim synu, Olegu.
O twoim synu.
Powiedz mamusi, że dom jest już naprawdę Zojki.
Niech się cieszy.
Razem z remontem.
A ja…
Marina spojrzała na zegarek.
Była 21:00.
— A ja idę na policję.
Złożyć zawiadomienie o oszustwie.
I przy okazji, Oleg…
Dokumenty kredytu, który wzięłam na remont, zabrałam ze sobą.
A skoro dom nie jest już nasz, to mamy do czynienia z nieuprawnionym wykorzystaniem środków w małżeństwie.
Ale to szczegóły.
Najważniejsze jest to, że wiem, gdzie chowasz pieniądze „na Taganrog”.
W garażu, w starych zimowych oponach.
Zgadnij, gdzie są teraz klucze od garażu?
Przerwała połączenie.
I wyłączyła telefon.
Wstała, dopiła zimną, obrzydliwą kawę.
Bitwa o dom była skończona.
Zaczynała się wojna o życie.
