Ale gdy jego rodzice przyjechali na obiad, znaleźli głodnego syna i pustą kuchnię.
— Mam dość twojego utrzymywania.
Od poniedziałku rozdzielny budżet.
Stas cisnął telefon na kanapę i spojrzał na mnie tak, jakbym przez ostatnie dziesięć lat dojadała go do gołej nitki.
Stałam przy kuchence i mieszałam sos do jutrzejszej lasagne — tej samej, którą zje jego mama, Tamara Stiepanowna, brat Denis z wykończoną Poliną i trojgiem rozkrzyczanych dzieci.
Jak w każdą sobotę przez ostatnie pięć lat.
— To ja cię utrzymuję?
— No tak.
Płacę za mieszkanie, jestem facetem w domu.
Odwróciłam się powoli.
Patrzyłam na niego długo.
Potem się uśmiechnęłam.
— Świetnie.
Zróbmy tak.
Zgubił się.
Czekał na awanturę, łzy, tłuczoną porcelanę.
A ja wyłączyłam kuchenkę, zdjęłam fartuch i poszłam do sypialni.
Usiadłam przy laptopie i otworzyłam tabelę wydatków — prowadzę ją od pięciu lat z księgowego nawyku.
Jedzenie, rachunki, chemia domowa, meble.
I osobna kolumna — sobotnie obiady.
Liczby nie potrafią milczeć.
W poniedziałek wstałam o szóstej.
Przygotowałam sobie śniadanie — tosty z łososiem, awokado, porządną kawę z ziaren.
Usiadłam przy oknie z talerzem.
Stas wyszedł rozczochrany i wlepił wzrok w pustą płytę.
— A dla mnie?
— Rozdzielny budżet.
Gotuj sobie sam.
— Ty serio?
— Absolutnie.
Otworzył lodówkę na oścież.
W środku było wszystko moje — oznaczone jaskrawymi karteczkami z moim imieniem.
Ser, wędlina, owoce, jogurty.
Wszystko.
— Ponaklejałaś nalepki?
— Żebyś przypadkiem nie jadł na mój koszt.
Wieczorem zamontowałam na kuchennej szafce małą, złocistą kłódeczkę.
Zgrabną, ładną.
W środku — wszystko, co drogie: masło, przyprawy, ciastka, czekolada.
Stas stał i patrzył na kłódkę jak na zniewagę.
— Do reszty ci odbiło?
— Nie, oszczędzam.
Rozdzielny budżet to poważna sprawa.
Pierwszy tydzień trzymał się na pielmieniach i taniej kiełbasie.
Jadł w milczeniu, a ja siedziałam naprzeciwko z pieczoną rybą.
Nie triumfowałam.
Po prostu jadłam.
Po kolacji każdy mył swoje naczynia — żadnych gór talerzy po jego przekąskach.
W środę spróbował wziąć jabłko z misy.
Przechwyciłam jego rękę.
— To moje.
— Jedno jabłko!
— Rozdzielny budżet, pamiętasz?
Czy chcesz, żebym to ja cię utrzymywała?
Szarpnął ręką i wyszedł.
Trzasnął drzwiami.
Dokończyłam jabłko.
Chrupiące, kwaśno-słodkie, z targu.
W piątek Stas chodził poszarzały i wychudzony.
Patrzył wilkiem.
Ja piekłam kaczkę z pomarańczami, zapach był nie do zniesienia.
On siedział z miską zupki błyskawicznej.
— Natasza, dość.
— Czego dość?
— Tego cyrku.
— Jakiego cyrku, Stas?
Sam chciałeś rozdzielnego budżetu.
Spełniam twoje życzenie.
Rzucił widelcem, makaron chlapnął.
— Nie o to mi chodziło!
— A o co?
Że ja będę gotować, sprzątać, wydawać pieniądze, a ty będziesz myślał, że mnie utrzymujesz?
Cisza.
Zaczerwienił się i zacisnął pięści.
— Jutro sobota.
Przyjadą twoi rodzice, Denis z rodziną.
— No i co?
— Obiad to moja pozycja w budżecie.
A ja wydaję pieniądze tylko na siebie.
Wytrzeszczył oczy.
— Żartujesz.
— Ani trochę.
— Ale oni są przyzwyczajeni!
Mama czeka!
— To gotuj sam.
Albo zamów dostawę.
Za swoje pieniądze.
Poszłam do pokoju z talerzem.
Nie zamknęłam drzwi.
Niech słyszy, jak jem.
Rano wstałam wcześnie, założyłam nową szarą sukienkę i zrobiłam makijaż.
Jak na spotkanie biznesowe.
Zeszłam do kuchni i zaczęłam gotować.
Dla siebie.
Małą zapiekankę ziemniaczaną z grzybami — na jedną osobę.
Stas wyszedł zaspany, w pogniecionej koszulce.
Zobaczył mnie przy kuchence i odetchnął z ulgą.
— No, całe szczęście…
— To dla mnie na tydzień.
Twoi krewni będą za trzy godziny.
Zajmij się obiadem.
Zastygł.
— Natasza, serio?
— Serio.
Nauczysz się gotować.
Albo wytłumaczysz mamie rozdzielny budżet.
Wyjęłam kaczkę i zaczęłam ją marynować.
Małą, drogą, z gospodarstwa.
Stas kręcił się obok, ciężko oddychał.
— Przyjadą głodni.
Z dziećmi.
Co ja im powiem?
— Prawdę.
Że masz dość mojego utrzymywania.
Wsadziłam kaczkę do piekarnika.
Wyjęłam z zamykanej szafki oliwki, suszone pomidory, parmezan.
Ułożyłam na małym talerzyku.
Tylko dla siebie.
Stas otwierał lodówkę i szuflady.
Nie było nic.
Tylko jego paczka pielmieni i trzy torebki szybkiej zupy w proszku.
Chwycił telefon i przewinął aplikacje z dostawą.
Twarz mu się wydłużyła.
— Tu wszystko jest drogie…
— Gotuj sam.
— Z czego?!
Nie ma produktów!
— Ja mam.
Ale są moje.
Chcesz — kup.
Po cenie rynkowej.
Popatrzył na mnie jak na wariatkę.
— Nabijasz się.
— Przestrzegam ustaleń.
O trzynastej zaparkował samochód Denisa.
Patrzyłam z okna, jak wysiada rodzina.
Tamara Stiepanowna z ogromną torbą — jak zawsze z pustymi pojemnikami.
Denis, Polina, troje hałaśliwych dzieci.
Stas siedział w kuchni blady.
Przed nim — trzy torebki zupy i sklejone pielmienie.
Tyle.
Dzwonek do drzwi.
Otworzyłam i uśmiechnęłam się.
— Proszę, wejdźcie.
Tamara Stiepanowna cmoknęła mnie w policzek i przeszła do salonu.
Rozejrzała się.
Stół był pusty.
Z kuchni ciągnął aromat pieczonej kaczki, ale jedzenia nigdzie nie było.
— Natasza, nie w porę?
Jeszcze nie nakryłaś?
— Nakryłam.
Sobie.
Kiwnęłam na mały biały talerz w rogu kuchennego stołu.
Z równiutko pokrojoną kaczką i warzywami.
Jeden talerz.
Cisza.
Tamara Stiepanowna powoli odwróciła głowę.
— Jak to… sobie?
— Ja i Stas mamy rozdzielny budżet.
Gotuję tylko za swoje pieniądze.
Dla siebie.
Denis z Poliną spojrzeli na siebie.
Dzieci ucichły i wlepiły wzrok w pusty stół.
Tamara Stiepanowna rzuciła się do kuchni, gdzie siedział Stas.
Chwyciła go za ramię.
— Co ona opowiada?!
Stas, wyjaśnij!
— Mamo… my zdecydowaliśmy…
— Co zdecydowaliście?!
— Rozdzielny budżet, — pojawiłam się w drzwiach.
Stas powiedział, że ma dość mojego utrzymywania.
Teraz każdy wydaje na siebie.
Logiczne, prawda?
Tamara Stiepanowna oparła się o stół.
Polina usiadła na krześle.
Dzieci zbiły się przy kanapie.
Denis milczał, ale w jego oczach mignęło zrozumienie.
— Ale my przyjechaliśmy… my zawsze…
— Wcześniej gotowałam.
Za swoje pieniądze.
Pięć lat.
W każdą sobotę.
A Stas myślał, że mnie utrzymuje.
Wyjęłam z szuflady zwykłą teczkę.
Podałam ją Tamarze Stiepanownie.
— Proszę.
Wydatki na sobotnie obiady.
Pięć lat.
Z paragonami.
Jestem główną księgową, wszystko prowadzę.
Tamara Stiepanowna wzięła teczkę drżącymi rękami.
Otworzyła.
Zbladła.
Kartkowała, oczy biegały po cyfrach.
Denis zajrzał jej przez ramię i cicho zagwizdał.
— Mamo, tu…
— Milcz! — zatrzasnęła teczkę i rzuciła ją na stół.
Stas, to prawda?
Stas milczał.
Patrzył w podłogę.
— Prawda, — odpowiedziałam.
Każdy produkt, każda przyprawa.
Ja kupowałam, gotowałam, sprzątałam.
A wy jedliście, krytykowaliście i zabieraliście resztki.
Pięć lat.
Co tydzień.
Tamara Stiepanowna odwróciła się do Stasa.
— Ty jesteś facetem czy kim?!
Ona cię kompromituje!
— Mamo, ja myślałem…
— Co myślałeś?!
— Że płacę za mieszkanie, więc…
— Stas płaci rachunki, — przerwałam.
Połowę.
Drugą połowę płacę ja.
Reszta — jedzenie, chemia, remonty, meble, pościel — ja.
Pięć lat.
Sobotnie obiady też — ja.
W całości.
— Ale ty jesteś żoną!
Ty musisz! — wybuchła Tamara Stiepanowna.
To twoje obowiązki!
— Obowiązki?
Karmić was na swój koszt, słuchać, że mąka nie taka, a potem patrzeć, jak pakujecie jedzenie do pojemników?
To obowiązek?
— Jesteśmy rodziną!
— Rodziną, która przez pięć lat jadła na mój koszt i uważała, że Stas wszystkich utrzymuje.
Tamara Stiepanowna chwyciła torbę z pojemnikami i przycisnęła do piersi.
— Jedziemy, — rzuciła Denisowi.
Nie jesteśmy tu mile widziani.
— Mamo, poczekaj, — Denis uniósł dłoń.
Może my naprawdę…
— Milcz!
Jedziemy!
Dzieci ruszyły do wyjścia.
Polina wstała i spojrzała na mnie długo.
W tym spojrzeniu był szacunek.
Może zazdrość.
Skinęła w milczeniu i poszła za nimi.
Tamara Stiepanowna zatrzymała się w drzwiach i odwróciła do Stasa.
— Pozwolisz jej tak?!
Stas podniósł głowę.
Spojrzał na matkę.
Na mnie.
Na torebki zup.
Milczał.
— Mamo, jedźcie.
Rozwiążemy to.
Drzwi trzasnęły.
Zostaliśmy sami.
Wyjęłam kaczkę z piekarnika i przełożyłam na talerz.
Usiadłam przy stole.
Stas stał przy oknie i patrzył, jak odjeżdża samochód.
— Specjalnie to uknułaś.
— Zgodziłam się na twoją propozycję.
Rozdzielny budżet.
Odwrócił się.
Twarz miał szarą.
— Nie myślałem, że to wszystko aż tak…
— Że aż tyle robiłam?
Czy że ty aż tak mało?
Podszedł i osunął się na krzesło.
— Co teraz?
— Decyduj.
Wracamy do wspólnego budżetu — dzielimy wszystko po równo.
Wydatki, obowiązki, decyzje.
Albo żyjemy osobno.
Na serio.
— A sobotnie obiady?
— Odwołane.
Na zawsze.
Albo gotujesz sam, za swoje.
Nie wydam już ani grosza, żeby twoja mama krytykowała mięso i zabierała resztki.
Patrzył na mój talerz.
Na rumianą kaczkę, warzywa, zieleninę.
Potem na swoje torebki zupy.
— Naprawdę myślałem, że cię utrzymuję.
— Wiem.
— Jestem idiotą.
— Wiem.
Podniósł głowę.
Zdezorientowany, ale już nie bezczelny.
— Da się to odkręcić?
— Da się.
Tylko inaczej.
Uczciwie.
Bez złudzeń.
Oboje pracujemy, oboje zarabiamy, oboje wydajemy.
Razem.
Skinął powoli.
— I mama nie przyjeżdża co sobotę.
Drgnął.
— Nie co sobotę.
Raz w miesiącu.
Maksymalnie.
Bez pojemników.
Bez krytyki.
Inaczej odchodzę.
I wtedy naprawdę będziesz jadł pielmienie do końca życia.
Przełknął ślinę.
Skinął jeszcze raz.
— Umowa stoi.
Wstałam, zabrałam talerz.
Otworzyłam szafkę z kłódką i wyjęłam spaghetti, pomidory, oliwę.
Położyłam przed nim.
— Gotuj.
Nauczę cię robić porządną pastę.
Będziesz znał chociaż podstawy.
Popatrzył na produkty.
Potem na mnie.
Wdzięcznie.
Winny.
Tydzień później Tamara Stiepanowna zadzwoniła do Stasa.
Słyszałam rozmowę — nie poszedł do drugiego pokoju.
— No i jak tam u was?
Natasza opamiętała się? — jej głos brzmiał wyniośle nawet przez głośnik.
— Mamo, dogadaliśmy się.
Żyjemy normalnie.
— To znaczy, że ona gotuje?
— Gotuję ja.
Uczę się.
Natasza mi pomaga.
Pauza.
Długa.
— Ty serio?
Jesteś facetem, a usługujesz jej?
— Mamo, ja nie usługuję.
Ja żyję z żoną.
Która przez ostatnie dziesięć lat włożyła w ten dom więcej niż ja.
A ja nawet tego nie zauważałem.
— Ona ci wyprała mózg!
Stas, opamiętaj się!
Przyjedź do nas w sobotę, ugotuję garnek barszczu…
— Nie przyjadę, mamo.
Ja i Natasza idziemy do kina.
— A rodzinny obiad?!
— Jaki obiad?
Ten, na który przez pięć lat nie wydałem ani rubla?
Po drugiej stronie zabrakło jej tchu.
— Jak śmiesz?!
— Mamo, dorosłem.
Wreszcie.
Przyjedziemy za miesiąc.
Ale na krótko.
I bez pojemników.
Odłożył telefon.
Spojrzał na mnie.
Siedziałam na kanapie z książką i nie kryłam uśmiechu.
— Jesteś z siebie dumna? — zapytał.
— Jestem dumna z ciebie.
Podszedł i usiadł obok.
— Wiesz, Denis napisał mi wczoraj.
Powiedział, że Polina po tamtej sobocie się zbuntowała.
Teraz oni też przeglądają budżet.
Ma dość ciągnięcia wszystkiego na sobie.
— I jak Denis?
— W szoku.
Mówi, że nie wiedział, ile żona wydaje na dom.
Myślał, że to drobiazgi.
— Drobiazgi, — parsknęłam.
Zawsze drobiazgi.
Dopóki nie policzysz.
Stas ujął moją dłoń.
— Przepraszam.
Za wszystko.
Za głupotę, ślepotę, za mamę.
— Za mamę nie musisz.
Ona sama za siebie odpowiada.
— Dzwoniła do Denisa.
Skarżyła się na ciebie.
On ją spławił.
Powiedział, że Polina ma rację, że ty masz rację.
Że dość wić gniazda na cudzy koszt.
Wyobraziłam sobie twarz Tamary Stiepanowny i wybuchnęłam śmiechem.
Stas też się zaśmiał.
Po raz pierwszy od dwóch tygodni.
— Wiesz, co jest najstraszniejsze? — powiedział cicho.
Ja naprawdę wierzyłem, że cię karmię.
Że jestem głową rodziny, żywicielem.
A w rzeczywistości to ty przez ostatnie dziesięć lat dźwigałaś ten dom na swoich barkach.
I ja ani razu ci nie podziękowałem.
— Teraz wiesz.
— Teraz wiem.
Objął mnie mocno.
Przytuliłam głowę do jego ramienia i pomyślałam: ile jeszcze kobiet siedzi teraz w kuchniach, gotuje, sprząta, wydaje własne pieniądze — i słucha, że ktoś je „utrzymuje”?
Może któraś z nich też kupi kłódeczkę.
Małą, złocistą, zgrabną.
I pokaże, ile kosztuje ich praca.
