Ale lodówka powiedziała co innego.
— Marina, wysłałam ci listę, patrz uważnie, — Antonina Pietrowna nawet się nie przywitała, gdy zadzwoniła rano dwudziestego dziewiątego.
— I nie pomyl gatunków, jak ostatnim razem.
Natasha potem przez dwa miesiące dawała mi do zrozumienia, że u nich stół był bogatszy od naszego.
Marina otworzyła wiadomość i zamarła.
Czerwona ryba, marmurkowana wołowina, sery o niewymawialnych nazwach, foie gras, ostrygi, ekskluzywne wędliny.
Na dole dopisek: «I weź porządne wino musujące, nie to tanie badziewie.
Wiktor powie jakie».
Sześć lat z rzędu.
Sześć sylwestrowych nocy, kiedy Marina przez trzy dni nie wychodziła z kuchni, a Antonina Pietrowna przyjmowała komplementy za „bogaty stół i szeroką duszę”.
Goście podchodzili do teściowej z toastami, a Wiktor w tym czasie palił na balkonie albo znikał do kolegów „na pięć minut”, które zamieniały się w północ.
— Czemu milczysz? — teściowa zirytowana cmoknęła językiem.
— Coś ci nie pasuje?
— Antonino Pietrowno, to wychodzi bardzo drogo, — Marina ścisnęła telefon.
— Może w tym roku zrobimy skromniej?
Chciałam odłożyć na remont, u nas w łazience płytki już odpadają.
— Skromniej?! — głos poszybował do piskliwego krzyku.
— Od sześciu lat świętujemy u ciebie Sylwestra za darmo, a ty milczałaś!
A teraz, kiedy zaprosiłam całą rodzinę, robisz mi sceny?!
Wiktor!
Mąż leżał na kanapie, wpatrzony w telefon.
— Mama wszystkim już obiecała porządny stół, — nawet nie podniósł głowy.
— Nie rób mi wstydu przed braćmi, oni i tak uważają, że jestem pod pantoflem.
Zrób jak trzeba i bez histerii.
Marina pracowała jako księgowa w firmie zarządzającej nieruchomościami.
Odkładała po trochu — chowała premie, oszczędzała, gdzie się dało.
Przez dwa lata uzbierała przyzwoitą sumę na remont.
Łazienka się sypała, spod zlewu ciągnęło wilgocią, ale pieniądze były potrzebne na coś innego.
Na to, żeby nakarmić dwadzieścia pięć osób, które nawet nie powiedzą „dziękuję”.
Trzydziestego grudnia Marina wstała o szóstej rano i pojechała po sklepach.
Mięsny, rybny, delikatesy.
Bagażnik przysiadł pod ciężarem pudeł.
Kiedy wróciła, Wiktor oglądał telewizję, a Antonina Pietrowna rozsiadła się w fotelu z herbatą.
— No wreszcie, — teściowa nawet się nie obejrzała.
— Tylko mięsa nie przesmaż, jak ostatnim razem.
Potem całe lato nasłuchałam się od Swietki.
Marina zaczęła rozładowywać.
Wiktor nie ruszył się z kanapy.
Gdy poprosiła, żeby pomógł wnieść najcięższe pudło, machnął ręką:
— Nie widzisz, że jestem zajęty?
Poradzisz sobie sama, przecież jesteś u nas silna i samodzielna.
Marina postawiła pudło na podłodze.
Spojrzała na męża, na teściową, na ich zadowolone twarze.
I nagle wszystko stało się krystalicznie jasne.
Rano trzydziestego pierwszego obudziła się pierwsza.
Wiktor chrapał, rozłożony na całym łóżku.
Antonina Pietrowna pojechała do salonu „upiększać się na cudzy koszt”.
Marina ubrała się, wzięła kluczyki i zaczęła wynosić zakupy z powrotem do samochodu.
Szybko, konkretnie, bez zamieszania.
Czerwona ryba, wołowina, krewetki, sery — wszystko do bagażnika.
Kiedy ostatnie pudło było załadowane, odpaliła silnik i pojechała na obrzeża, gdzie w starym budynku był dom dziecka.
Po godzinie wróciła.
Przebrała się w najlepszą sukienkę, pomalowała usta jaskrawą szminką.
Usiadła w kuchni przy oknie i zaczęła czekać.
O trzeciej po południu drzwi się otworzyły z hukiem.
Antonina Pietrowna wpadła do mieszkania po wizycie w salonie, promienna, z pomalowanymi paznokciami i idealną fryzurą.
— Marina, już gotujesz? — weszła do kuchni.
— Goście zaczną przyjeżdżać za trzy godziny, czemu nic nie jest pokrojone?
Co ty wyprawiasz?
Marina powoli podniosła wzrok.
— Nie ma z czego gotować.
— Jak to nie ma z czego?! — teściowa rzuciła się do lodówki i otworzyła drzwiczki.
Pustka.
Tylko kostka margaryny na górnej półce i musztarda.
— Gdzie wszystko?!
Gdzie kawior?!
Gdzie mięso?! — Antonina Pietrowna chwyciła się drzwiczek.
— Wiktor, chodź tu natychmiast!
Mąż wyszedł z pokoju zaspany, spojrzał do lodówki i pobladł.
— Marina, co do…
Co ty zrobiłaś?!
— Zawiozłam tam, gdzie to docenią, — wstała, wygładzając sukienkę.
— Do domu dziecka na Oktjabrskiej.
Dzieci mają dziś ucztę jak u króla.
A wy możecie nakarmić swoich dwudziestu pięciu gości tym, co sami kupiliście.
Tyle że przez sześć lat nie kupiliście nic.
Dokładnie nic.
Zapadła taka cisza, że słychać było tylko buczenie lodówki.
— Ty… — Antonina Pietrowna wczepiła się w krawędź stołu.
— Niewdzięczna!
Przyjęłam cię do rodziny!
Wybaczałam ci, że nie rodzisz dzieci, że gotujesz beznadziejnie!
A ty mi coś takiego?!
— Przyjęliście mnie jak służącą, — w głosie Mariny nie było ani złości, ani żalu, tylko chłodna jasność.
— Która gotuje, sprząta, płaci i milczy.
Przez sześć lat obsługiwałam waszą rodzinę, podczas gdy wy zbieraliście podziękowania.
Koniec.
— Marina, opamiętaj się! — Wiktor zrobił krok w jej stronę.
— Jedzie do mnie dwadzieścia pięć osób!
Co ja im powiem?!
— Prawdę, — wzięła torebkę z krzesła i włożyła do niej dokumenty, telefon, klucze.
— Powiedz, że twoja matka przywykła świętować na cudzy koszt.
Że przez sześć lat nie wydałeś ani grosza na ten stół.
Że myśleliście, iż całe życie będę harować dla waszego popisywania się.
— Nie waż się tak mówić o mojej matce! — próbował zasłonić drzwi, ale Marina zatrzymała go spojrzeniem.
— Teraz się ważę.
I wiesz co?
Jadę do rodziców, otworzę porządne wino musujące, które kupiłam za własne pieniądze, i przywitam Nowy Rok bez krzyków i list.
A ty radź sobie ze swoimi tradycjami sam.
Antonina Pietrowna stanęła jej na drodze:
— Jeśli wyjdziesz — małżeństwa już nie będzie!
Nie pozwolę Wiktorowi żyć z taką!
— Świetnie, — Marina założyła płaszcz, ręce jej nie drżały.
— Powiedz synowi, że po świętach złożę pozew.
Niech sam pojedzie, gdzie trzeba, bez maminych podpowiedzi.
Wyszła i zamknęła drzwi.
Za plecami huknęło — teściowa rzuciła czymś w ścianę.
Marina zeszła po schodach, wsiadła do samochodu i ruszyła.
Po pół godzinie telefon rozdzwaniał się bez przerwy.
Wiktor — błagalny, potem wściekły, potem żałosny.
Antonina Pietrowna — z groźbami i przekleństwami.
Marina odrzuciła wszystkie połączenia i zablokowała numery.
U rodziców przyjęli ją bez pytań.
Mama nakryła prosty stół — sałatka, pieczony kurczak, domowe przekąski.
Tata otworzył wino musujące.
Gdy zegar zaczął wybijać północ, Marina stała przy oknie z kieliszkiem.
Gdzieś tam Wiktor i Antonina Pietrowna tłumaczyli głodnym krewnym, czemu na stole jest margaryna z musztardą.
Gdzieś tam teściowa traciła twarz przed tymi, przed którymi tak lubiła się popisywać.
Gdzieś tam jej mąż po raz pierwszy słyszał pod swoim adresem słowo „nieudacznik”.
A tutaj było cicho i spokojnie.
— Szczęśliwego Nowego Roku, córeczko, — ojciec ją objął.
— I szczęśliwego nowego życia.
Telefon zawibrował — wiadomość z nieznanego numeru.
Zdjęcie: dzieci z domu dziecka przy nakrytym stole, szczęśliwe twarze, uśmiechy od ucha do ucha.
Podpis dyrektorki: «Dziękujemy.
Podarowała im pani prawdziwe święto».
Marina spojrzała na ekran i zrozumiała: jej pieniądze zostały wydane właściwie.
Nie na cudzą chciwość, lecz na radość tych, którym naprawdę były potrzebne.
Podniosła kieliszek.
Za siebie.
Za to, że znalazła odwagę powiedzieć „dość”.
Za to, że lodówka okazała się pusta nie przypadkiem, lecz dlatego, że sama tak postanowiła.
