— Natychmiast zabierz stąd to dziecko. Nie należy do naszej rodziny.
Mane powiedziała to tak głośno, że nawet muzyk w sali weselnej przestał grać. Siedmioletnia Arpi mocno ścisnęła dłoń mamy. W drugiej ręce trzymała biały koszyczek z różowymi płatkami.
Lusine spojrzała na siostrę, myśląc, że źle usłyszała.
— Sama poprosiłaś, żeby Arpi rozsypywała kwiaty.
— Prosiłam o wiele rzeczy, nie znając prawdy.
Stojąca obok Mane ich matka, Seda, szybko chwyciła ją za ramię.
— Teraz nie jest na to pora. Goście patrzą.
Jednak Mane wyrwała rękę.
— Niech patrzą. Nie wyjdę za mąż, dopóki ta kobieta stąd nie odejdzie.
Lusine miała na sobie swoje najlepsze dżinsy i jasny kardigan. Pieniądze na sukienkę na ślub siostry wydała na kwiecistą sukienkę dla Arpi. Przez całą drogę dziewczynka pytała, czy ciocia ucieszy się na jej widok.
Teraz chowała koszyczek za plecami.
— Mamo, zrobiłam coś złego?
— Nie, kochanie. Niczego złego nie zrobiłaś.
Lusine odwróciła się w stronę drzwi. W swoim życiu nauczyła się po cichu odchodzić z miejsc, w których jej nie chciano. Ale tym razem Mane rzuciła za nią zdanie, które ją zatrzymało.
— Powiedz przynajmniej, ile ci zapłacili za zajmowanie się nią.
Lusine powoli się odwróciła.
— Co powiedziałaś?
Mane wyjęła z torebki złożoną kartkę.
— Znalazłam to w dokumentach taty. Comiesięczne przelewy. Konto na twoje nazwisko. Przez siedem lat. Wmawiałaś nam wszystkim, że Arpi jest twoją córką.
Twarz Sedy pobladła.
Ich ojciec zmarł trzy miesiące wcześniej. Przez ostatnie tygodnie Mane razem z matką porządkowała jego dokumenty. Lusine w tym nie uczestniczyła. Po śmierci ojca nie miała siły nawet wejść do jego gabinetu.
— Mane, daj mi tę kartkę — szepnęła Seda.
— Dlaczego? Żebyś to też ukryła?
Z drugiego końca sali podszedł pan młody, Vahe.
— Co się dzieje?
Mane nie odrywała wzroku od siostry.
— Okazuje się, że nasza rodzina przez lata płaciła Lusine za wychowywanie cudzego dziecka.
Lusine poczuła, jak palce Arpi rozluźniły się w jej dłoni.
— Mamo… nie jestem twoja?
Po tym pytaniu spojrzenia wszystkich obecnych straciły znaczenie.
Lusine uklękła przed dziewczynką.
— Jesteś moją córką. To ja poszłam z tobą do pierwszej klasy. Wiem, którą bajkę lubisz, czego się boisz i jak zasypiasz. Nikt nie ma prawa sprawiać, żebyś w to wątpiła.
— Ale ona mówi…
— Dorośli też czasami mówią rzeczy, które ranią.
Podeszła organizatorka wesela i zaproponowała, że zabierze Arpi do sąsiedniego pokoju, w którym inne dzieci rysowały. Lusine ją znała. Arpi zgodziła się dopiero wtedy, gdy mama obiecała, że niedługo do niej przyjdzie.
Kiedy drzwi się zamknęły, Lusine spojrzała matce prosto w oczy.
— Teraz opowiedz.
Seda zacisnęła usta.
— Nie tutaj.
— Moją córkę już obrażono przy wszystkich. Nie mów teraz o odpowiedniej chwili.
Mane niecierpliwie rozłożyła dokument.
— Jest tu napisane: „koszty utrzymania dziecka”. Kto jest jej matką?
Zanim Lusine odpowiedziała, przez kilka sekund milczała.
— Ty.
Mane najpierw się roześmiała. Był to krótki, niedowierzający śmiech.
— Oszalałaś?
— Pamiętasz tamtą zimę, kiedy powiedziano ci, że po studiach wyjedziesz za granicę na leczenie?
— Byłam chora.
— Byłaś w szpitalu. Po porodzie.
Vahe cofnął się o krok. Seda usiadła na najbliższym krześle.
Siedem lat wcześniej Mane uległa poważnemu wypadkowi samochodowemu w ostatnim miesiącu ciąży. Dziecko przyszło na świat przez pilne cesarskie cięcie. Mane przez długi czas była nieprzytomna, a później jej pamięć wracała fragmentami.
Powiedziano jej, że maleństwa nie udało się uratować.
Lusine miała wtedy dwadzieścia osiem lat. Jej małżeństwo właśnie się rozpadło. Pewnej nocy ojciec zabrał ją do szpitala i włożył jej w ramiona owiniętą w becik dziewczynkę.
„Mane teraz nie może się nią opiekować. Zajmij się nią, dopóki nie stanie na nogi”.
Kilka tygodni zamieniło się w miesiące. Potem Seda oznajmiła, że przypominanie Mane o istnieniu dziecka może utrudnić jej powrót do zdrowia.
— Wiedziałaś, że powiedziano mi, że umarła? — zapytała Mane.
— Na początku nie. Kiedy się dowiedziałam, Arpi miała już dwa lata. Chciałam ci powiedzieć.
— I nie powiedziałaś?
Lusine spuściła głowę.
— Tata powiedział, że jeśli wyjawię prawdę, odbierzecie mi ją. Bałam się. To nie jest usprawiedliwienie. Ja też jestem winna.
Mane odwróciła się do matki.
— Prosiłam, żebyś pokazała mi grób. Pamiętasz? Chciałam wiedzieć, gdzie jest moje dziecko.
Seda się rozpłakała.
— Potrzebowałaś nowego życia. Byłaś taka młoda. Jej ojciec już cię zostawił.
— Co roku pozwalałaś mi zapalać świeczkę za moje żyjące dziecko.
Nikt się nie odezwał.
W tej chwili Vahe podniósł kartkę, która spadła na podłogę.
— To tylko część przelewów. Gdzie są pozostałe strony?
Mane wyjęła z torebki całą kopertę. W środku był również odręczny list ojca. Jeszcze go nie otworzyła.
„Mane, jeśli to czytasz, to znaczy, że nie zdążyłem ci powiedzieć. Arpi jest twoją córką. Lusine jej nie kupiła ani ci jej nie odebrała. Poprosiliśmy ją, żeby się nią zajęła, a potem zmusiliśmy ją do milczenia. Pieniądze, które wysyłałem przez ostatnie lata, były przeznaczone na wydatki związane z dzieckiem. Często je zwracała”.
Mane usiadła. Długo patrzyła na list, a potem zapytała:
— Ona wie o mnie?
— Wie, że jesteś jej ciocią. I że bardzo chciała zobaczyć cię dzisiaj piękną.
Mane ukryła twarz w dłoniach.
Ślub tego dnia się nie odbył. Vahe poprosił gości, żeby wyszli, a Mane poszła do sąsiedniego pokoju.
Arpi siedziała i rysowała. Gdy tylko zobaczyła Mane, wzięła koszyczek.
— Mogę nie rozsypywać płatków. Tylko nie złość się na moją mamę.
Mane uklękła przed nią.
— Twoja mama nie zrobiła ci niczego złego. To ja cię zraniłam. Wybacz mi.
Arpi przez chwilę się zastanawiała, a potem wyjęła z koszyczka jeden płatek i położyła go na jej dłoni.
Kilka miesięcy później zaczęły wspólnie chodzić na spotkania z psychologiem rodzinnym. Mane nie żądała, żeby Arpi nazywała ją mamą. Lusine nie ukrywała już przeszłości.
Pewnego wieczoru dziewczynka zaprosiła je obie na szkolne przedstawienie.
— Przyjdźcie obie — powiedziała. — Ale usiądźcie obok siebie, żebym mogła łatwo was znaleźć ze sceny.
Tego dnia Lusine po raz pierwszy zrozumiała, że prawda mogła im coś odebrać, ale milczenie odbierało im coś już od siedmiu lat.
