— Teraz przynajmniej twoja sukienka będzie czysta, kochana.
Usłyszałam to na sekundę przed tym, jak znalazłam się pod wodą.
Kiedy wynurzyłam głowę, muzyka nadal grała. Ktoś trzymał kieliszek szampana, ktoś inny miał uniesiony telefon. A mój mąż stał zaledwie trzy kroki ode mnie i patrzył tak, jakby do jego basenu przypadkiem wpadła obca kobieta.
Umiałam pływać.
Ale w tamtej chwili nie mogłam złapać oddechu.
Nie przez wodę.
Przez spojrzenie mężczyzny, z którym byłam od dwunastu lat.
Tego wieczoru świętowaliśmy piętnastolecie firmy Dawida. Nasz ogród był rozświetlony, na stołach stały kosztowne kwiaty, a większość gości stanowili ludzie, których żony witały się ze mną tylko wtedy, gdy ich mężowie byli obok.
Od rana pracowałam w kuchni. Pomocnik kucharza nie przyszedł, a ja nie chciałam, żeby ucierpiało na tym przyjęcie. Kiedy wreszcie poszłam na górę się przebrać, Dawid stanął w drzwiach i spojrzał na moją białą sukienkę.
— Nie masz nic innego? Ta jest zbyt zwyczajna.
Sam kupił mi ją na naszą ostatnią rocznicę.
Nie przypomniałam mu tego.
W ostatnich latach wielu rzeczy nie mówiłam.
Mane przyszła kilka minut po dziewiątej.
W fioletowej sukience, z upiętymi włosami i z taką pewnością siebie, z jaką zwykle wchodzi się do własnego domu.
Dawid przedstawiał ją jako osobę odpowiedzialną za rozwój firmy. Od trzech miesięcy wiedziałam, że ich relacja nie ogranicza się do pracy.
Kiedyś znalazłam w samochodzie kolczyk.
Później rachunek z hotelu.
A ostatnio mój mąż zaczął zabierać telefon nawet do łazienki.
Jeszcze z nim o tym nie rozmawiałam. Nasza dziesięcioletnia córka, Lusine, i tak źle sypiała przed sprawdzianami. Najpierw chciałam ustalić, co zrobić, gdzie zamieszkać i jak powiedzieć o wszystkim dziecku.
Ale tego wieczoru Mane postanowiła przyspieszyć bieg wydarzeń.
Podeszła do mnie przy brzegu basenu, kiedy zbierałam puste kieliszki.
— Nie męczy cię ciągłe usługiwanie innym?
— Postaw kieliszek na stole, proszę.
Uśmiechnęła się.
— Nie mówię tylko o kieliszku.
Spojrzałam na Dawida. Widział nas. Nawet podszedł trochę bliżej, ale się zatrzymał.
Mane położyła mi rękę na ramieniu.
— Niektóre kobiety po prostu nie rozumieją, kiedy ich czas minął.
Odsunęłam jej dłoń.
— Nie odzywaj się tak do mnie w moim domu.
Jej uśmiech zniknął.
— W twoim domu?
Potem mnie popchnęła.
Obcas się ześlizgnął, taca z brzękiem upadła na ziemię, a zimna woda zamknęła się nad moją głową.
Kiedy chwyciłam brzeg, jeden z gości ruszył w moją stronę.
Dawid zatrzymał go gestem ręki.
— Spokojnie. Ani umie pływać.
Te słowa zabolały bardziej niż samo popchnięcie.
Mane stała nade mną i nawet nie próbowała ukryć śmiechu.
— To był żart. Nie trzeba było robić takiego dramatu.
Wtedy przy szklanych drzwiach pojawił się mój teść.
Artaszes w ostatnich miesiącach rzadko wychodził z domu. Po operacji szybko się męczył. To ja woziłam go na badania, układałam leki, czasem godzinami słuchałam tych samych opowieści o jego młodości.
Dawid zazwyczaj dzwonił po kierowcę.
Mój teść powoli podszedł do basenu.
— Wyłączcie muzykę.
Nie podniósł głosu, ale wszyscy ucichli.
Młody kelner wyciągnął do mnie rękę. Z jego pomocą wyszłam z wody. Artaszes zdjął marynarkę i zarzucił mi ją na ramiona.
Potem spojrzał na syna.
— Jutro stawisz się u prawnika. Odwołuję twoje pełnomocnictwo do sprzedaży tego domu.
Twarz Dawida się zmieniła.
— Tato, to nie jest odpowiedni moment.
Odwróciłam się do niego.
— Jakiej sprzedaży?
Przez kilka sekund nikt się nie odezwał.
Potem Mane, jakby nie rozumiała, dlaczego miałaby milczeć, powiedziała:
— I tak niedługo by się dowiedziała.
Dawid rzucił jej ostre spojrzenie.
Po tym spojrzeniu zrozumiałam, że już omówili moje życie. Ustalili, kiedy się dowiem, dokąd pójdę, zapewne nawet co ze sobą zabiorę.
Wszyscy byli przygotowani.
Poza mną.
— A gdzie miała mieszkać Lusine? — zapytałam.
— Ani, porozmawiamy później.
— Gdzie?
Nerwowo potarł czoło.
— Mieliśmy znaleźć dla ciebie mieszkanie.
„Mieliśmy”.
Nawet teraz mówił w ich wspólnym imieniu.
Mój teść oparł laskę o krzesło.
— Dom jest zapisany na mnie. Zgodziłem się na sprzedaż, bo syn powiedział, że wspólnie postanowiliście przeprowadzić się za granicę. Mówił, że wybraliście szkołę dla Lusine.
Spojrzałam na Dawida.
Dwa tygodnie wcześniej nasza córka błagała go, żeby choć raz przyszedł na jej szkolne przedstawienie. Nie znalazł czasu.
Ale zdążył już wybrać dla niej inny kraj.
— A pieniądze? — zapytałam.
Artaszes nie odpowiedział. Odpowiedzią był gwałtowny ruch Mane: chwyciła Dawida za ramię.
— Powiedziałeś, że już niedługo dostaniesz zaliczkę.
Wśród gości rozległy się szepty.
Dawid próbował odciągnąć ją na bok, ale wyrwała rękę.
— Na twoją prośbę wystawiłam swoje mieszkanie na sprzedaż. Pamiętasz?
Mój mąż zbladł.
Teraz to już nie ja byłam osobą, na którą wszyscy patrzyli.
Artaszes usiadł na najbliższym krześle. Drżały mu ręce i odruchowo podałam mu szklankę wody.
Chwycił mnie za nadgarstek.
— W zeszłym tygodniu poprosiłaś mnie, żebym porozmawiał z Dawidem. Powiedziałaś, że córka tęskni za ojcem. A ja powiedziałem, że za bardzo się martwisz.
Jego oczy zaszkliły się od łez.
— Wybacz mi.
Tego wieczoru najtrudniej było usłyszeć właśnie te słowa. Tak długo na nie czekałam, ale wypowiedział je jedyny człowiek, który nie wepchnął mnie do wody, nie oszukał i nie zostawił mnie tam.
Goście zaczęli wychodzić. Niektórzy unikali mojego wzroku, inni cicho pytali, czy potrzebuję pomocy.
Mane wyszła jako jedna z pierwszych. Dawid za nią nie poszedł.
Podszedł do mnie, kiedy byłam już przy schodach.
— Teraz zniszczysz wszystko przez jeden głupi incydent.
Spojrzałam na wodę kapiącą z mojej mokrej sukienki na podłogę.
— Lusine jest dzisiaj u mojej babci. Jutro po nią pojadę. Do tego czasu zastanów się, jak jej wyjaśnisz, dlaczego się wyprowadzasz.
— Kto powiedział, że się wyprowadzam?
Za moimi plecami rozległ się głos jego ojca.
— Ja.
Trzy miesiące później nadal mieszkałyśmy z córką w tym samym domu. Sprawa rozwodowa była w toku. Artaszes zaproponował, że przekaże nam dom w darowiźnie, ale poprosiłam, żebyśmy najpierw spokojnie uporządkowali wszystkie sprawy.
Nie chciałam już opierać życia na obietnicach.
Pewnej niedzieli Lusine stanęła przy brzegu basenu i zapytała:
— Mamo, dlaczego tego lata nie pływasz?
Już miałam udzielić zwykłej odpowiedzi: jestem zajęta, woda jest zimna.
Potem zdjęłam klapki.
Córka chwyciła mnie za rękę i razem weszłyśmy do wody.
Tym razem nie czekałam, aż ktoś wyciągnie do mnie dłoń.
Już wiedziałam, jak wyjść.
