Więc mogę wyrzucić panią i pani syna!
— ustawiła na miejscu rozhukaną teściową.
— Może dziś nie trzeba, mamo? — Artem zawahał się, nerwowo stukając palcami w blat stołu.
— Ja i Nastia chcieliśmy…
— To znaczy „nie trzeba”? — Olga Wasiljewna zdecydowanie poprawiła kołnierz płaszcza.
— Specjalnie wcześniej się zwolniłam, żeby wam pomóc z remontem.
— Już nawet wybrałam tapetę, nowoczesną, z ornamentem.
Artem rzucił szybkie spojrzenie na zegar ścienny.
Do powrotu Anastazji została godzina.
Wystarczająco, żeby wyjaśnić matce, dlaczego to nie jest najlepszy moment na wizytę.
Albo nie wyjaśniać?
— Nastia mówiła, że chce sama wybrać tapetę, — Artem spróbował delikatnie zasugerować matce.
— No jasne! — Olga Wasiljewna machnęła rękami.
— Co ona rozumie z nowoczesnego designu?
— U niej tu do tej pory wiszą babcine zasłony.
— Czy tak może żyć młoda rodzina?
Artem zamilkł.
Zasłony rzeczywiście były stare, ale Anastazja ceniła je jako pamiątkę po babci.
Poza tym idealnie pasowały do wnętrza przytulnego dwupokojowego mieszkania, które młoda żona odziedziczyła.
Anastazja wchodziła po schodach, układając w głowie plany na wieczór.
Po pracy chciała po prostu odpocząć z mężem, może obejrzeć film.
Ostatnio rzadko spędzali czas we dwoje — ciągłe wizyty teściowej wykańczały ich oboje.
Dźwięk przesuwanych mebli sprawił, że Anastazja znieruchomiała przed drzwiami.
W środku wyraźnie coś się działo.
— Tutaj postawimy nową kanapę, — dobiegł do niej głośny głos Olgi Wasiljewny.
— A to stare graty wyrzucimy.
Klucze zadźwięczały w drżących palcach.
Anastazja wzięła głęboki oddech, próbując się uspokoić.
Znowu.
Po raz kolejny teściowa przyszła bez uprzedzenia i próbuje wszystko przerobić pod siebie.
— Mamo, może jednak nie warto? — głos Artema zabrzmiał niepewnie.
— Nastia się zdenerwuje.
— Synku, ty musisz żyć w normalnych warunkach!
— Nie po to cię wychowywałam, żebyś gnieździł się wśród staroci.
Anastazja otworzyła drzwi i zatrzymała się w progu.
Jej ulubiony fotel, w którym wieczorami lubiła czytać, stał w przedpokoju.
Na jego miejscu leżał błyszczący katalog mebli.
— Dobry wieczór, — Anastazja starała się mówić spokojnie.
— Co tu się dzieje?
— A, przyszła synowa! — Olga Wasiljewna rozciągnęła uśmiech.
— Postanowiliśmy odświeżyć mieszkanie.
— Upatrzyłam cudowną kanapę…
— Niczego nie postanowiliśmy, — Anastazja weszła do pokoju i postawiła torbę.
— To moje mieszkanie i nie dawałam zgody na żadne zmiany.
— Jak to twoje? — Olga Wasiljewna zmarszczyła brwi.
— Jesteście teraz rodziną.
— Wszystko jest wspólne.
— Mamo, — Artem spróbował się wtrącić, ale urwał pod surowym spojrzeniem matki.
— I w ogóle, — ciągnęła Olga Wasiljewna, — ja jako matka mam prawo pomóc synowi urządzić dom.
— Jesteście młodzi, niedoświadczeni…
— Mam trzydzieści dwa lata, — Anastazja zaczęła się irytować.
— Mam własną firmę.
— Doskonale sobie radzę z prowadzeniem domu.
— Córeczko, nie sprzeczaj się ze starszymi, — Olga Wasiljewna pokręciła głową.
— Ja lepiej wiem, co jest potrzebne do rodzinnego ciepła.
— Na przykład…
— Wystarczy! — Anastazja gwałtownie odwróciła się do teściowej.
— Mam dość ciągłych prób przerabiania mojego domu.
— Przychodzi pani bez zapowiedzi, rozkazuje, krytykuje…
— Nastia, — Artem próbował objąć żonę, ale ona się odsunęła.
— Nie, Artem.
— Milczałam wystarczająco długo, — Anastazja wyprostowała ramiona.
— To mieszkanie dostałam po babci.
— Tutaj wszystko ma swoją historię i wartość.
— I nie pozwolę…
— Jaka z ciebie niewdzięczna! — przerwała Olga Wasiljewna.
— Chcę jak najlepiej, a ty…
— Chce pani jak najlepiej dla siebie, — powiedziała stanowczo Anastazja.
— Ale to jest mój dom.
— I albo nauczy się pani szanować moje granice, albo…
— Co?
— Dokończ! — Olga Wasiljewna uśmiechnęła się triumfalnie.
— Wyrzucisz matkę męża i więcej mnie nie wpuścisz?
— A pomyślałaś, co powie Artem?
Anastazja przeniosła wzrok na męża.
Artem stał z opuszczoną głową, wyraźnie nie chcąc mieszać się w konflikt.
— Artem doskonale wie, że to mieszkanie jest moją własnością, — Anastazja starała się mówić spokojnie.
— Kocham go i chcę z nim żyć.
— Ale nie pozwolę zniszczyć tego, co jest mi drogie.
— Kochasz? — Olga Wasiljewna prychnęła.
— A gdzie szacunek dla rodziny męża?
— Ja za moich czasów…
— Mamo, dość, — powiedział niespodziewanie stanowczo Artem.
Podniósł wzrok na matkę.
— Nastia ma rację.
— Musimy szanować jej przestrzeń.
— Co?! — Olga Wasiljewna poczerwieniała.
— Stajesz po jej stronie?
— Po tym wszystkim, co dla ciebie zrobiłam?
— Nie staję po żadnej stronie, — Artem pokręcił głową.
— Po prostu chcę, żeby wszyscy żyli w zgodzie.
— W jakiej zgodzie?! — Olga Wasiljewna chwyciła torebkę.
— Widzę, że synowa całkiem cię omotała.
— Ale nic, ja tego tak nie zostawię!
Drzwi wejściowe trzasnęły tak, że zadźwięczały szyby.
Anastazja ciężko opadła na swój fotel, który wciąż stał w przedpokoju.
— Przepraszam, — powiedział cicho Artem.
— Nie powinienem był jej pozwalać…
— Nie przepraszaj, — Anastazja potarła skronie.
— Po prostu pomóż mi odnieść fotel na miejsce.
W milczeniu przestawili meble.
Anastazja odruchowo poprawiła babcine zasłony i wygładziła fałdę na obrusie.
— Wiesz, — zaczął Artem, — może powinniśmy…
Dzwonek do drzwi sprawił, że oboje drgnęli.
W progu stała Olga Wasiljewna, a jej mina nie zapowiadała nic dobrego.
— Wszystko postanowiłam! — teściowa weszła zdecydowanym krokiem.
— Skoro nie chcecie po dobroci zmienić wystroju, sama zajmę się remontem.
Anastazja patrzyła z niedowierzaniem, jak Olga Wasiljewna wyciąga z torebki rolkę tapety.
— Pani mówi poważnie? — Anastazja zacisnęła usta.
— Przecież dopiero co wyjaśniłam…
— Koniec dyskusji! — ucięła teściowa.
— Artem, przynieś z samochodu wiadro z klejem.
Mąż przenosił zagubione spojrzenie z matki na żonę.
Anastazja chwyciła go za rękę.
— Naprawdę zamierzasz jej na to pozwolić?
— Nastia, może rzeczywiście warto odświeżyć mieszkanie? — Artem mówił cicho, jakby przepraszał.
— Właśnie! — oznajmiła triumfalnie Olga Wasiljewna, zaczynając przesuwać regał z książkami.
— Zaraz szybko przekleimy te okropne tapety…
— Przestańcie! — Anastazja rzuciła się do regału.
— Natychmiast zostawcie moje meble w spokoju!
— Twoje? — teściowa wyprostowała się.
— Chyba zapominasz, że nie mieszkasz tu sama.
— Mój syn ma prawo do wygodnego mieszkania.
— Mamo, może nie dziś? — próbował wtrącić się Artem.
— Synku, nie przeszkadzaj, — machnęła ręką Olga Wasiljewna.
— Specjalnie wzięłam wolne, żeby tu zrobić porządek.
Następne pół godziny zamieniło się w prawdziwy koszmar.
Teściowa, nie zważając na protesty Anastazji, nadal sprzątała rzeczy i rozkładała narzędzia.
Artem bezradnie kręcił się obok, nie decydując się zatrzymać matki.
— Wie pani co? — Anastazja nagle się uspokoiła.
— Ustalmy zasady.
— Jakie jeszcze zasady? — prychnęła Olga Wasiljewna.
— Zasady odwiedzania mojego mieszkania, — powiedziała twardo Anastazja.
— Po pierwsze: żadnych wizyt bez wcześniejszego telefonu.
Teściowa roześmiała się.
— Co, będziesz mówić matce twojego męża, kiedy wolno jej odwiedzać syna?
— Tak, będę, — Anastazja skrzyżowała ręce na piersi.
— To mój dom i mam prawo ustalać zasady.
— Twój dom? — Olga Wasiljewna zmrużyła oczy.
— A nie пора by przepisać go na Artema?
— W końcu on jest mężczyzną w rodzinie.
Anastazja poczuła, jak ziemia usuwa się spod nóg.
A więc o to chodzi.
Do tego zmierzały wszystkie te rozmowy o remoncie.
— Mamo! — oburzył się Artem.
— Co ty w ogóle mówisz?
— A co w tym złego? — teściowa wzruszyła ramionami.
— Myślę o waszej przyszłości.
— Mieszkanie powinno być na mężczyznę.
— To spadek po babci, — syknęła Anastazja.
— I ja nigdy…
— Właśnie dlatego zwołałam radę rodzinną, — przerwała Olga Wasiljewna.
— W sobotę wszyscy się zbiorą i omówimy tę sprawę.
— Jaką radę? — Anastazja spojrzała na męża zdezorientowana.
— Zaprosiłam twoją ciocię Walę, wujka Kolę, kuzynów… — zaczęła wyliczać teściowa.
— Nie miała pani prawa! — wybuchła Anastazja.
— To moje mieszkanie i nie zamierzam omawiać jego losu z obcymi ludźmi!
W sobotę mieszkanie wypełniło się hałaśliwymi krewnymi.
Anastazja siedziała w kącie kanapy, czując się jak w pułapce.
— Nastieńko, zrozum, — perswadowała ciocia Wala, — w rodzinie wszystko powinno być wspólne.
— Tak, tak, — przytakiwał wujek Kola, — mąż to głowa rodziny, więc to on powinien mieć majątek.
— A jeśli coś się stanie? — dodała kuzynka teściowej.
— Trzeba myśleć o przyszłości.
Anastazja milczała, patrząc, jak Artem nerwowo szarpie rękaw koszuli.
Czy on też tak myśli?
Czy wspiera ten pomysł?
— No i co, synowo, — oznajmiła triumfalnie Olga Wasiljewna, — kiedy idziemy do notariusza?
Anastazja powoli wstała.
W pokoju zapadła cisza.
— Wiecie, — zaczęła spokojnie, — długo znosiłam.
— Znosiłam wtrącanie się w moje życie, krytykę, bezceremonialne wizyty.
— Ale to… to już za dużo.
— Co znaczy „za dużo”? — oburzyła się teściowa.
— Ja żądam…
— Pani niczego nie może żądać! — Anastazja podniosła głos.
— To moje mieszkanie, mój spadek, i nie pozwolę…
— Zapominasz się! — Olga Wasiljewna zerwała się z miejsca.
— Nie, to pani zapomniała, że mieszkanie było moje przed ślubem! — Anastazja wyprostowała się na całą wysokość.
— I jeśli będzie trzeba, wyrzucę stąd wszystkich, łącznie z pani synem!
W pokoju zawisła ogłuszająca cisza.
Krewni znieruchomieli, przerzucając spojrzenia z Anastazji na teściową.
Olga Wasiljewna pobladła, łapiąc powietrze.
— Jak śmiesz? — teściowa chwyciła się za serce.
— Artem, słyszysz, co ona mówi?
— Mamo, Nastia jest po prostu zdenerwowana, — Artem spróbował ująć żonę za rękę.
— Uspokójmy się wszyscy…
— Nie, Artem, — Anastazja cofnęła rękę.
— Ja już nie będę się uspokajać.
— Teraz musisz zdecydować: albo wspierasz mnie i moje prawo do dysponowania własnym majątkiem, albo…
— Albo co? — szepnął Artem.
— Albo będziemy musieli się rozstać, — powiedziała stanowczo Anastazja.
— Nie mogę już żyć pod ciągłą presją.
— No i świetnie! — Olga Wasiljewna chwyciła torebkę.
— Idziemy, synku.
— Nie mamy czego szukać u tej niewdzięcznej…
— Mamo, zaczekaj! — Artem stanął między matką a żoną.
— Nastia ma rację.
— Musimy szanować jej decyzje.
— Co?! — teściowa uniosła ręce.
— Po tym wszystkim, co dla ciebie zrobiłam?
— Wybierasz tę… tę…
— Wybieram moją żonę, — powiedział twardo Artem.
— I jeśli chcesz być częścią naszego życia, musisz nauczyć się szanować nasze granice.
Olga Wasiljewna obrzuciła wszystkich wściekłym spojrzeniem.
— Jeszcze się z tym rozprawimy! — rzuciła, idąc do wyjścia.
— Ja tego tak nie zostawię!
Drzwi trzasnęły tak, że zadźwięczał żyrandol.
Krewni zaczęli w pośpiechu się zbierać, mamrocząc przeprosiny i pożegnania.
Gdy wszyscy wyszli, Anastazja zmęczona opadła na ulubiony fotel.
Artem przykucnął obok.
— Przepraszam cię.
— Powinienem był wcześniej stanąć po twojej stronie.
— Powinieneś, — kiwnęła głową Anastazja.
— Teraz potrzebujemy jasnych zasad.
— Jakich? — Artem uważnie spojrzał na żonę.
— Twoja mama przychodzi tylko na zaproszenie.
— Żadnych niezapowiedzianych wizyt.
— Żadnych rozmów o przepisaniu mieszkania.
— I najważniejsze: masz być ze mną szczery.
— Jeśli coś ci się nie podoba — mów wprost.
Artem w milczeniu skinął głową.
W jego oczach było widać ulgę — jakby z ramion spadł mu ciężar.
Minął miesiąc.
Życie stopniowo wracało do normy.
Olga Wasiljewna, choć z wyraźną niechęcią, przestrzegała nowych zasad.
Nie było już nagłych wizyt ani prób przestawiania mebli.
Anastazja układała książki w regale — tam, gdzie zawsze stały.
Każda rzecz w mieszkaniu przechowywała pamięć o babci, o dzieciństwie, o ważnych momentach życia.
— Wiesz, — powiedziała do wchodzącego męża, — wreszcie czuję się gospodynią we własnym domu.
— Zawsze nią byłaś, — uśmiechnął się Artem.
— Po prostu teraz wszyscy to rozumieją.
Wieczorem zadzwonił telefon.
Olga Wasiljewna prosiła o zgodę, żeby wpaść w weekend.
— Tak, oczywiście, — odpowiedziała Anastazja.
— W sobotę będziemy na was czekać.
Odkładając słuchawkę, zrozumiała, że teraz wszystko będzie inaczej.
Nie dlatego, że teściowa nagle się zmieniła, ale dlatego, że sama Anastazja nie pozwoli już naruszać swoich granic.
Czasem wystarczy znaleźć w sobie siłę, by powiedzieć „nie” — i świat wokół zaczyna się zmieniać.
W mieszkaniu pachniało świeżo zaparzoną kawą i szarlotką — taką samą, jaką piekła babcia.
Anastazja była pewna, że gdzieś tam babcia się uśmiecha, patrząc, jak wnuczka nauczyła się bronić siebie, nie tracąc przy tym dobroci i godności.
Teraz każdy poranek zaczynał się nie od niespokojnego oczekiwania kolejnego najścia, lecz od pewności swojego prawa, by żyć tak, jak chce właśnie ona.
I ta pewność była warta wszystkich przeżytych konfliktów.
