Ja od razu oddałam kluczyki, a po miesiącu sam
przywiózł je z powrotem i oto dlaczego…
Asja w milczeniu wyciągnęła pęk kluczy.
Platon niemal wyrwał jej go z rąk, jakby
obawiał się, że w ostatniej chwili się rozmyśli.
Szybko wsunął klucze do kieszeni skórzanej kurtki i z ulgą wypuścił powietrze – tak wzdychają po sprawie, którą długo odkładali, ale w końcu dokończyli.
— Bez urazy, Asiu — rzucił, nawet na nią nie patrząc.
Ona odruchowo poprawiła gumkę spinającą włosy w kucyk i tylko skinęła głową.
Przez piętnaście lat wspólnego życia przyzwyczaiła się odpowiadać właśnie tak.
Skinieniem głowy.
Kiedy Platon podejmował decyzje za dwoje.
Kiedy kupował sobie nową kurtkę, obiecując jej: „Potem koniecznie”.
Kiedy z przyjemnością jadł przygotowane przez nią obiady i bez zbędnych pytań korzystał z jej samochodu, kupionego za pieniądze otrzymane po śmierci babci.
Samochód był zarejestrowany wyłącznie na Asję.
Ona też opłacała serwis i znała mechanika, który dbał o auto.
Platon ani razu nawet się z nim nie spotkał.
Asja świetnie znała swój samochód.
Pamiętała, jaki olej trzeba wlewać, kiedy wymieniać pasek, znała każdy nietypowy dźwięk silnika.
Platon po prostu siadał za kierownicą i jechał.
Tak samo zresztą, jak żył.
Pakować się nie spieszył.
Otworzył szafę, przez kilka sekund zamyślony patrzył na rzeczy, a potem zaczął ostrożnie zdejmować koszule z wieszaków i składać je w równe stosy.
Jakby szykował się nie do nowego życia, a do zwykłej podróży służbowej.
— Tylko zrozum mnie — powiedział, układając w walizce swetry.
Duży, szeroki w barkach, ostrożnie poruszał się po sypialni, starając się nie dotykać jej rzeczy.
— Tak czasem bywa.
Jesteś dobrą kobietą, Asiu.
Prawda.
Po prostu mi z tobą… nawet nie wiem, jak to wyjaśnić…
Zamilkł.
Przejechał dłonią po karku, wygładził włosy zaczesane do tyłu, próbując dobrać słowa, które nie brzmiałyby zbyt okrutnie.
Asja sama dokończyła za niego:
— Stało się nudno?
Zawahał się.
— No…
Wargi mocno zacisnął.
— Tobie też.
Czyż nie?
Prawie w każdy weekend znikasz na działce, ja ciągle jestem w pracy.
Od dawna już żyjemy jak sąsiedzi.
Przywitaliśmy się rano, zobaczyliśmy wieczorem – i to wszystko.
Czy to jest rodzina?
Asja w milczeniu stała przy szafie, skrzyżowawszy na piersiach opalone niemal na brąz ręce.
Po każdym sezonie działkowym opalenizna utrzymywała się niemal do zimy.
Jaskrawa bluza, założona z rana, wydawała jej się teraz zupełnie nieodpowiednia, jak świąteczny strój w pustym domu.
— A z nią, wychodzi na to, jest ciekawie? — cicho zadrwiła. — Młodość inspiruje?
Platon nic nie odpowiedział.
Zamknął walizkę, wyprostował się i spojrzał na nią tak obojętnie, jakby przed nim stała nie kobieta, z którą przeżył wiele lat, a stara rzecz, którą szkoda wyrzucić, ale i brać ze sobą już się nie chce.
— Oddasz kluczyki od samochodu? — zapytał codziennym tonem. — Muszę przecież teraz jeździć.
Asję nieprzyjemnie ścisnęło gdzieś pod żebrami.
Nie w sercu – głębiej.
Patrzyła, jak on spokojnie czeka, wyciągnąwszy dłoń przed siebie.
Z taką samą pewnością, z jaką ludzie czekają na resztę przy kasie.
Zdjęła klucze z haczyka na ścianie i w milczeniu mu je podała.
— Wkrótce trzeba będzie wymienić olej — powiedziała cicho. — Cały czas zapominałeś, jaki tam trzeba.
Platon tylko się uśmiechnął.
Chwycił ciężką walizkę i ruszył do wyjścia.
Asja podeszła do okna.
Ułożył bagaż w jej samochodzie.
W jej bagażniku.
Uruchomił silnik.
Powoli wyjechał z podwórka.
Na parkingu pozostało tylko puste miejsce.
Jeszcze trochę postała przy oknie, potem spokojnie poszła do kuchni i włączyła czajnik.
Dziwne.
Wydawało jej się, że będzie o wiele bardziej boleć.
Ale zamiast tego nieoczekiwanie zapragnęła po prostu wypić gorącą herbatę.
Następnego dnia do gabinetu niemal wpadła Irina.
Bez pytania o pozwolenie usiadła prosto na brzegu biurka i od razu zaczęła mówić swoim zachrypniętym głosem:
— Czy ty to zrobiłaś na poważnie?
Asja zdziwiona podniosła wzrok.
— Co dokładnie?
— Zostawiłaś mu samochód! Po prostu wzięłaś i oddałaś!
Asja spokojnie wzruszyła ramionami.
— I co z tego?
— Jak to – co?!
Irina z siłą uderzyła dłonią w stół.
— Przecież kupiłaś go sama! Za pieniądze, które zostawiła ci babcia! On przecież ani grosza tam nie dołożył!
— Wiem.
Asja spokojnie odwróciła się do komputera.
Ale Irina nie ustępowała.
Zaczęła wspominać podobną historię swojej siostry, która też wszystko oddała byłemu mężowi, a potem sama została z prawie niczym.
Mówiła szybko, machała rękami, przeskakiwała z jednej myśli na drugą.
Asja słuchała w pół ucha.
I nagle złapała się na myśli, że przyjaciółka przeżywa to o wiele mocniej niż ona sama.
Wewnątrz nie było ani ulgi, ani bólu.
Tylko dziwna pustka.
Wieczorem rozległ się telefon.
Na ekranie wyświetliło się imię Emmy Pawłownej.
— Asieńko, musimy porozmawiać — odezwała się łagodnie teściowa. — Wpadnę w sobotę, dobrze?
— Dobrze — odpowiedziała spokojnie Asja.
Emma Pawłowna przyszła z samego rana.
Wysoka, trochę niezgrabna, wcisnęła się do przedpokoju, zdjęła obszerną polarową bluzę i od razu przeszła do kuchni.
Zanim zaczęła rozmowę, jak zawsze, szybko potarła dłońmi o siebie.
Asja dawno zauważyła ten nawyk.
Jeśli teściowa zaczynała tak trzeć ręce – oznaczało to, że w planach jest nieprzyjemna rozmowa.
— Jesteś rozsądną kobietą, Asiu — zaczęła Emma Pawłowna.
Ciemne włosy były ułożone w wysoką fryzurę, którą gospodyni nazywała „włoską”.
Asi natomiast zawsze przypominała dziwną wieżyczkę.
— Nie winię cię o nic.
Ale Płatosza… on w końcu jest mężczyzną.
Chce czegoś… świeższego.
Asja w milczeniu postawiła przed nią filiżankę gorącej herbaty.
— Skoro już postanowiliście się rozejść, niech wszystko będzie po ludzku — kontynuowała teściowa. — Zostawiłaś mu samochód – brawo.
A co z działką?
— Z działką?
— No, z działką.
Domek, ziemia… Platonowi się przyda.
Postawi grilla, będzie odpoczywał w weekendy.
— Grill…
Asja mimowolnie powtórzyła to słowo.
— Oczywiście!
Zawsze tak kochał piec mięso.
Asja ledwo zauważalnie się uśmiechnęła.
Jeśli być szczerym, Platon przygotowywał mięso zaledwie dwa razy w roku – na Nowy Rok i we własne urodziny.
Działki nie cierpiał.
Nazywał ją „twoimi grządkami” i wybierał się tam maksymalnie raz na lato – wyłącznie po to, żeby poleżeć w hamaku.
Jabłonie kiedyś posadził dziadek.
Grządkami zajmowała się sama Asja.
Ona też co roku malowała płot.
I właśnie dlatego jej ręce ciemniały nie po plaży, a po niekończącej się pracy z pędzlem i motyką.
— Ta działka należy do mnie, Emmo Pawłowno — powiedziała spokojnie. — Dostałam ją w spadku po babci.
Platon nie ma z nią nic wspólnego.
I nie będziemy o tym dyskutować.
Teściowa znów zaczęła szybko trzeć dłonie.
— Formalnie masz rację… Ale przecież byliście rodziną.
W końcu wspólny majątek…
— Działka nie zalicza się do wspólnego majątku — spokojnie przerwała jej Asja. — A poza tym, dlaczego takie pytania zadaje pani właśnie?
Dlaczego nie sam Platon?
Emma Pawłowna niezadowolona zacisnęła wargi – zupełnie jak jej syn.
Nie mówiąc już ani słowa, wstała od stołu, nawet nie dopijając herbaty, i w milczeniu wyszła.
Za tydzień Irinie niecierpliwiło się, żeby podzielić się nowościami, więc zadzwoniła do Asji.
— Wyobraź sobie, dziś widziałam Platona! — paplała w swoim zwykłym, szybkim tempie. — Stał przy warsztacie samochodowym i kłócił się z mechanikiem.
Skarży się, że coś stuka od dołu, a na każdej nierówności samochód hałasuje.
Asja tylko w milczeniu słuchała.
Wiedziała o przyczynie nawet bez tłumaczeń.
Jeszcze wiosną mechanik ostrzegał, że tylne lewe zawieszenie jest już na wykończeniu: wytrzyma do jesieni, a potem będzie wymagać naprawy.
Wtedy Asja nawet zapisała się na wymianę części.
Ale po odejściu Platona po prostu anulowała wizytę.
Nie z chęci dokuczenia.
Po prostu potrzeba zniknęła.
— A jego nowa pasja — Irina obniżyła głos do konspiracyjnego szeptu — mówią, że już jest niezadowolona.
Samochodem ciągle szarpie, klimatyzacja nie chce się włączać.
Pamiętasz przecież, że trzeba tam naciskać przycisk w określony sposób?
— Pamiętam — odpowiedziała spokojnie Asja.
— I co dalej?
— Nic.
Zakończyła rozmowę.
Na parapecie zieleniała rozsada pomidorów na działkę.
Wiosną Asja starannie przepikowała każdy krzaczek do osobnego kubeczka.
Platon nigdy nie zauważał ani tych roślin, ani domowych przetworów, ani słoików z piklami i dżemem.
Nie widział, jak każdej wiosny spędzała godziny w ogrodzie, stojąc w ziemi niemal po kolana, a jesienią zamykała dziesiątki słoików, których zawartość potem z przyjemnością zjadał, ani razu nie zastanawiając się, jakim trudem to wszystko przychodziło.
„Sam sobie nie poradzi” – pomyślała spokojnie Asja.
Nie umie.
I wряд ли już się nauczy.
W sobotę Platon pojawił się na działce niespodziewanie.
Bez zapowiedzi.
Jej samochodem.
I przyjechał nie sam.
A towarzyszyła mu młoda dziewczyna w krótkiej sukience.
Asja pieliła grządki, kiedy usłyszała hałas silnika.
Powoli wyprostowała się, zdjęła rękawice robocze i spojrzała w stronę bramy.
Przy furtce stał jej samochód.
Brudny.
Na przednim błotniku widniało wgniecenie, którego wcześniej z pewnością nie było.
Z samochodu wysiadł Platon.
Ręce nawykowo schowane w kieszeniach, wargi zaciśnięte tak, jakby swoją wizytą wyświadczał gospodyni wielki zaszczyt.
Sekundę później obok pojawiła się młoda dziewczyna.
— Cześć, Asiu — powiedział, pewnie wchodząc na podwórko. — Byliśmy tu przypadkiem w pobliżu.
Asja nawet nie próbowała się sprzeczać.
Nikt przypadkiem nie dojeżdżał do jej działki.
Doskonale o tym wiedziała.
Platon też.
Ale kontynuował kłamać z tą samą pewnością siebie, z jaką postępował przez wszystkie lata ich wspólnego życia.
Tymczasem dziewczyna z zainteresowaniem oglądała teren.
Przeszła ścieżką, zajrzała za dom, dotknęła furtki.
— Działka jest fajna — oceniła. — A domek można potem przerobić pod siebie.
Asja nic nie powiedziała.
Zaczęła tylko zbierać narzędzia ogrodnicze.
Platon w międzyczasie wszedł do domu.
Usłyszała, jak otworzyła się lodówka, a potem skrzypnęły drzwi spiżarni.
Dziewczyna pospieszyła za nim.
Ich głosy docierały przez ścianę.
Jego – pewny siebie.
Jej – kapryśny i ożywiony.
— O, patrz! Dżem! — wesoło zaśmiała się dziewczyna. — Truskawkowy! Weźmiemy kilka słoików?
Asja stała przy grządce.
W rękach miała rękawice.
Kolana pobrudzone ziemią.
Słońce mocno przygrzewało w głowę.
Każdy owoc do tego dżemu zbierała sama, przykucnięta.
Potem jeszcze przez kilka godzin stała przy kuchence, przygotowując słodkie przetwory.
I tak było każdego lata.
Zawsze.
Spokojnie weszła do domu.
Przeszła obok obojga.
Otworzyła spiżarnię i wyciągnęła wędki Platona.
Postawiła je przy bramie.
Potem wyniosła przenośnego grilla.
Po nim – ciężką skrzynkę z narzędziami, którą Platon kiedyś przywiózł, ale ani razu jej nie otworzył.
Na koniec wylądowały stare trampki, dawno zapomniane na werandzie.
Platon wyszedł na ganek i z niedowierzaniem obserwował jej działania.
— Co ty robisz? — zapytał zdezorientowany.
Asja wyprostowała się.
Ale nie spojrzała na niego.
Zwróciła się do dziewczyny.
— Wiesz, co on mi podarował przez piętnaście lat? — zapytała cicho. — Nic. Żadnych kwiatów. Żadnych słodyczy. Nawet o moich urodzinach ciągle zapominał. Samochód kupiłam za spadek po babci. Działka też należy do mnie. Wszystko tutaj zbudowali najpierw dziadek i ojciec, a potem już ja sama kontynuowałam ich dzieło. On przyjeżdżał tutaj tylko po to, żeby leżeć w hamaku. Trafił ci się człowiek, który nie wie, jaki olej wlewa się do silnika, nie ma pojęcia, gdzie znajdują się bezpieczniki i ani razu samodzielnie nie zawiózł samochodu na przegląd. Za miesiąc samochód ostatecznie się zepsuje i uwierz mi, on będzie zupełnie nie wiedział, co robić dalej.
Dziewczyna zmieszana przestąpiła z nogi na nogę i spojrzała na Platona.
Ten zaczerwienił się aż po uszy.
Nozdrza mu się rozszerzyły.
Wargi zmieniły się w cienką linię.
Ale nie miał jak zaprzeczyć.
— Asiu… przestań już — wykrztusił w końcu.
— Oto twoje rzeczy.
Wskazała na przedmioty złożone przy bramie.
— Zabierz wszystko. I samochód też zostaw. Jest mój.
Platon zrobił kilka kroków w jej stronę.
Zatrzymał się.
Po raz pierwszy od wielu lat wspólnego życia nie potrafił znaleźć ani jednego argumentu.
Bo wszystko, co powiedziała Asja, było czystą prawdą.
Oboje to rozumieli.
Przez kilka sekund milczał, ciężko oddychając.
Potem odwrócił się.
Poszedł do samochodu.
Dziewczyna bez słowa podążyła za nim.
Asja jeszcze przez chwilę patrzyła za oddalającym się samochodem.
Potem podniosła wędki i odłożyła je z powrotem do spiżarni.
Grilla zostawiła przy płocie.
Niech tam stoi i pokrywa się rdzą.
Miesiąc później Platon napisał, że zamierza zwrócić samochód.
Najpierw kilka razy dzwonił.
Asja nie odbierała.
Potem przyszła wiadomość:
„Przywiozę samochód. Zawieszenie ostatecznie się rozpadło”.
Spokojnie wyszła przed blok.
Samochód stał przy krawężniku.
Z tym samym wgniecionym błotnikiem.
Brudny.
Wyraźnie osiadły z tyłu.
Platon w milczeniu czekał obok.
Ręce nawykowo trzymał w kieszeniach.
Wyciągnął kluczyki.
Asja spokojnie je wzięła.
— Asiu… — powiedział niezdecydowanie.
Ale ona już odwróciła się w stronę klatki schodowej.
I odeszła.
Nie oglądając się za siebie.
Platon przez jakiś czas stał w miejscu.
Potem powoli ruszył w stronę przystanku komunikacji miejskiej.
Szedł przygarbiony, ciężko stawiając kroki.
Wcale nie tak pewnie, jak miesiąc temu.
Wygląda na to, że nowa wybranka szybko zrozumiała, że obok niej jest człowiek bez własnego majątku, bez samochodu, bez działki i bez elementarnych umiejętności życiowych.
I postanowiła nie kontynuować tej relacji.
Asja doprowadziła samochód do porządku, przeprowadziła niezbędne naprawy i już w najbliższy weekend pojechała na działkę – akurat dojrzały maliny.
Po jakimś czasie Platon przysłał jej długą wiadomość.
Przeczytała ją do końca.
Ale nie odpisała.
Emma Pawłowna też więcej nie przychodziła.
Wieczorami Asja siedziała na werandzie z filiżanką gorącej herbaty, patrzyła na jabłonie, które kiedyś posadził dziadek, podziwiała spokojny ogród.
W spiżarni w równych rzędach stały domowe przetwory.
A w duszy w końcu zapanowała cisza i prawdziwy spokój.
