Arina, zrób jutro na kolację ciasto z kapustą — powiedziała Ludmiła Wasiliewna, wchodząc do kuchni i siadając przy stole.
„Od dawna nie jadłam porządnego ciasta, zawsze robisz jakieś dziwne potrawy.”
Arina odsunęła się od kuchenki, gdzie smażyła klopsiki na kolację.
Jej teściowa miała swój zwykły wyraz niezadowolenia, poprawiając znany bordowy sweter.
„Mam alergię na kapustę, Ludmiło Wasiliewno,” Arina odpowiedziała spokojnie, obracając klopsika.
„Nie zrobię tego.”
„Jak to nie zrobisz?” głos teściowej się zaostrzył.
„Prosiłam cię, a ty odmawiasz? Kim ty jesteś, że mi się sprzeciwiasz?
Za moich czasów synowe szanowały starszych!”
„To nie kwestia szacunku,” powiedziała Arina, przesuwając patelnię na inny palnik.
„Jeśli ugotuję kapustę, dostanę ataku alergii.
Zrób to sama, jeśli tak bardzo chcesz.”
„Zrobić sama?” Ludmiła Wasiliewna wstała gwałtownie z krzesła.
„Nie jestem twoją służącą! To ty jesteś panią domu, więc gotuj, co ci każę!
A twoja alergia to tylko wymówka. Jesteś leniwa do ciasta!”
„Ludmiło Wasiliewno, co lenistwo ma do rzeczy?” Arina spojrzała na teściową.
„Gotuję codziennie, sprzątam, piorę. Ale nie zrobię ciasta z kapustą, bo nie mogę!”
„Nie możesz, czy nie chcesz?” teściowa podeszła bliżej, mrużąc oczy.
„Myślisz, że tylko dlatego, że mój syn się z tobą ożenił, możesz mi rozkazywać? Zobaczymy, kto tu naprawdę rządzi!”
Klucze zadzwoniły na korytarzu — przyszedł Michaił.
Twarz Ludmiły Wasiliewny natychmiast zmieniła się w wyraz cierpienia.
„Misza, synu,” pobiegła do niego. „Na szczęście przyszedłeś.
Twoja żona stała się zupełnie bezczelna!
Poprosiłam ją o ciasto, a ona była do mnie niegrzeczna, odmówiła!”
Michaił zdjął kurtkę i rzucił zmęczone spojrzenie na żonę, która stała przy kuchence z napiętą miną.
„Arina, co się dzieje?” zapytał, wieszając kurtkę w szafie.
„Dlaczego odmawiasz swojej matce?”
„Mam alergię na kapustę, Misza,” powiedziała cicho Arina.
„Już tłumaczyłam to Ludmile Wasiliewnie.”
„Alergia? Jaka alergia?” Michaił machnął ręką. „Mamo, nie martw się.
Arina zrobi ciasto jutro. Prawda, kochanie?”
Arina milcząco spojrzała na męża, potem na teściową, która triumfalnie się uśmiechała.
Serce ścisnęło ją z bólu.
„Nie, nie zrobię,” powiedziała stanowczo, zdejmując fartuch i idąc do drzwi.
„Możecie jeść sami.”
Arina poszła do pokoju i zamknęła za sobą drzwi.
Przez ścianę dobiegały stłumione głosy — Michaił i jego matka spokojnie jedli kolację, rozmawiając o sprawach dnia.
A ona położyła się z twarzą na poduszce, łzy spływały po jej policzkach.
Po drugiej stronie ściany słychać było ciągły szmer rozmowy — Michaił opowiadał matce o pracy, a ona potakiwała ze współczuciem.
Jak gdyby nic się nie stało. Jak gdyby jego żona nie wyszła obrażona, ale po prostu rozpłynęła się w powietrzu.
Rano Arina obudziła się wcześniej niż zwykle.
Ludmiła Wasiliewna jeszcze spała — w domu panowała dziwna cisza.
Michaił siedział przy kuchennym stole z filiżanką kawy, przewijając wiadomości w telefonie.
„Misza, muszę z tobą porozmawiać,” usiadła naprzeciwko niego, splatając ręce.
„To poważna rozmowa.”
Podniósł wzrok od ekranu, marszcząc brwi ze zdziwienia.
„O czym?”
„O twojej matce,” Arina wzięła głęboki oddech. „Mam dość ciągłych narzekań.
Ludmiła Wasiliewna krytykuje wszystko — jak gotuję, sprzątam, się ubieram.
Mam dość tego, że mam ją w… w naszym domu.”
„Arina, co ty mówisz?” Michaił odłożył telefon.
„Mama zachowuje się dobrze. Po prostu ma swoje nawyki.”
„Nawyki?” głos Ariny stwardniał. „Tak nazywasz rozkazywanie dorosłym?
Misza, może czas znaleźć mamie osobne mieszkanie?
Niech mieszka osobno? Wciąż jesteśmy młodzi — potrzebujemy przestrzeni.”
Michaił uderzył filiżanką o spodek.
„Chcesz wyrzucić moją matkę na ulicę?” Jego ton zrobił się metaliczny.
„Poprosiła, żeby z nami mieszkać, a ty chcesz ją wygonić?”
„Nie powiedziałam tego,” Arina wyciągnęła do niego rękę, ale on się cofnął.
„Tylko osobne miejsce. Moglibyśmy pomóc z czynszem…”
„Widzisz, nie podoba mi się to,” Michaił wstał i zaczął się przygotowywać do pracy.
„Mama nikomu nie przeszkadza.
Wręcz przeciwnie, ułatwia nam życie — gotuje, pomaga w domu.”
„Kiedy gotuje?” Arina również wstała.
„Misza, otwórz oczy!
Pracuję, wracam do domu, gotuję kolację, sprzątam, piorę. A twoja mama tylko krytykuje!”
„Dość,” Michaił ją przerwał, wkładając kurtkę.
„Nie chcę tego słyszeć więcej. Mama zostaje tutaj. Koniec.”
Drzwi zatrzasnęły się z nieprzyjemnym metalicznym dźwiękiem.
Arina została sama w kuchni, patrząc na niedopitą kawę męża.
Gorycz rozmowy rozlała się w niej jak zimny napój.
Powoli wzięła filiżankę, umyła ją i odstawiła do wyschnięcia.
Arina była zirytowana tą niesprawiedliwością.
Teściowa dała mieszkanie córce.
A potem nalegała, żeby mieszkać z nimi.
A Michaił nie widział w tym nic dziwnego!
Arina miała dość życia pod czujnym okiem jego matki.
Po pół godzinie Ludmiła Wasiliewna pojawiła się w kuchni.
Jej włosy były starannie ułożone, szlafrok zapięty pod szyję.
Na twarzy wyraźnie malowało się ogromne niezadowolenie.
„Co to za scena, którą zrobiłaś,” zaczęła teściowa bez przywitania.
„Taka niewdzięczna! Myślałaś, że mój syn cię poprze?”
Arina nalała trochę herbaty, starając się nie reagować na prowokację.
„Widzisz?” kontynuowała Ludmiła Wasiliewna, siadając przy stole.
„Mój syn stanął po mojej stronie! To znaczy, że wie, kto tu rządzi.
A skoro tak, musisz mi się podporządkować!”
Arina postawiła czajnik na stole trochę mocniej niż planowała.
„Dzisiaj posprzątasz całe mieszkanie do błysku,” kontynuowała teściowa tonem kazania.
„Umyj okna, wyszoruj wszystkie podłogi we wszystkich pokojach, wyczyść łazienkę.
A jeśli nie, to możesz chodzić jak dama, ale dom będzie brudny!”
„Dom nie jest brudny,” Arina cicho zaprotestowała.
„Nie jest brudny?” głos Ludmiły Wasiliewny podniósł się.
„Widziałam wczoraj kurz na komodzie w salonie!
I lustro na korytarzu jest poplamione!
Jeśli się będziesz sprzeczać, poskarżę się mojemu synowi i powiem, że mnie nie słuchasz!”
Coś w Arinie pękło.
Jak napięta lina, która już nie wytrzymała.
Odruchowo odwróciła się do teściowej.
„Nie!” Jej głos zabrzmiał napięcie. „Nie zrobię tego! Za długo ci się podporządkowywałam!
Zgubiłam się w tym wszystkim! Gotuję to, co każe, sprzątam, kiedy mówi, milczę, kiedy krzyczy! Dosyć!”
Ludmiła Wasiliewna wyskoczyła.
Jej twarz zrobiła się czerwona z wściekłości. Krzyknęła:
„Jak śmiesz? Jak śmiesz mi się tak odzywać?”
Arina również podniosła głos.
„Śmiem! Jestem żywą osobą, a nie twoją służącą! I nie będę już tolerować twoich narzekań!”
„Jeśli mi się tak odzywasz, mój syn wyrzuci cię na ulicę!” krzyknęła teściowa, trzęsąc pięścią.
I wtedy coś w Arinie zdawało się puścić.
Lata milczenia, miesiące upokorzeń. Wszystko wyszło na raz.
Wyprostowała się całkowicie. Głos zabrzmiał tak mocno, że Ludmiła Wasiliewna mimowolnie się cofnęła.
„Zapomniałaś, czyje to mieszkanie! Zapomniałaś, kto ci pozwolił tu mieszkać!
Kto pozwolił ci mieszkać tutaj za darmo, bez czynszu, rachunków, zakupów — nic!
Pozwól przypomnieć — to jest moje mieszkanie!
Moje, kupione przed ślubem.
Kupione przed poznaniem twojego syna, całej twojej rodziny!”
Ludmiła Wasiliewna zamarła z otwartymi ustami.
Wyraźnie nie spodziewała się takiego obrotu.
Ale Arina nie przestała.
„I od dzisiaj nie będziesz już więcej ustalać mi zasad!
Albo kto skończy na ulicy, to nie ja — to ty! Zrozumiałaś?”
Przez kilka sekund teściowa stała jak skamieniała, potem powoli się opanowała. Jej twarz zaczerwieniła się, oczy przymrużyły.
„Jak śmiesz tak do mnie mówić?” krzyknęła.
„Nie masz prawa! Jestem matką twojego męża! Jestem od ciebie starsza! Masz mnie szanować!”
„Szacunek trzeba zdobyć, a nie dostawać z powodu wieku!” Arina nie ustąpiła.
„A przez ostatnie miesiące, gdy tu mieszkasz, nie zdobyłaś nawet kropli szacunku!”
„Jak śmiesz…” Ludmiła Wasiliewna dyszała oburzona.
„Kim ty myślisz, że jesteś? Ja jestem matką Miszy!
A ty jesteś tylko przelotną kobietą! On zawsze wybierze mnie!”
„To wy obie wyprowadźcie się razem!” przerwała Arina. „A ja zostaję w moim mieszkaniu!
Tym, które opłacam, sprzątam i gotuję! A wy tylko rozkazujecie!”
„Ja… Ja powiem synowi!” zaczerwieniona teściowa zająknęła się.
„On się dowie, jak mnie traktujesz!”
„Może mówić!” Arina skrzyżowała ręce. „Tylko nie zapomnij wspomnieć, że mieszkasz tutaj za darmo!”
Ludmiła Wasiliewna odwróciła się oburzona i podniosła się, stukając nogami do pokoju.
Drzwi zatrzasnęły się tak mocno, że okna zadrżały.
Kilka minut później z pokoju dobiegł zdenerwowany głos.
Teściowa wyraźnie wołała syna. Arina usłyszała fragmenty:
„Całkowicie bezczelna… obraża mnie… grozi wyrzuceniem…”
Arina spokojnie dokończyła herbatę i zaczęła się szykować do pracy.
Niech Ludmiła Wasiliewna narzeka — dzisiaj powiedziała prawdę po raz pierwszy od bardzo dawna.
Wieczorem Michaił wrócił do domu niemal w furii.
Jego twarz była czerwona, oczy płonęły złością. Ledwo przekraczając próg, zaatakował żonę:
„Co ty sobie wyobrażasz?” krzyknął.
„Mama mi wszystko opowiedziała! Jak śmiesz ją obrażać?
Grozić wyrzuceniem z domu?”
„Z mojego domu,” poprawiła spokojnie Arina, zdejmując fartuch.
„I nie groziłam. Ostrzegłam.”
„Z twojego?” Głos Michaiła podniósł się.
„Jesteśmy mężem i żoną! Co twoje, to moje!”
„Nie, kochanie,” odwróciła się do niego Arina. „To mieszkanie kupiłam ja przed ślubem.
I nie będę już dłużej tolerować twojej matki.”
„Mama nic nie zrobiła złego!” krzyknął Michaił. „Po prostu poprosiła o pomoc w domu!”
„Wydawała rozkazy,” odpowiedziała Arina. „I mnie obraziła. A ty ją poparłeś.”
„Oczywiście, że ją poparłem! To moja mama!”
„To zamieszkaj z nią,” Arina poszła do drzwi i szeroko je otworzyła.
„Ale nie tutaj. Spakuj się i wynoś się.”
„Żartujesz?” Michaił spojrzał na żonę niedowierzająco.
„Nie ma mowy,” wskazała na drzwi Arina.
„Wykorzystałeś mnie wystarczająco, żyłeś na mój koszt wystarczająco.
Teraz zdecyduj, gdzie i jak chcesz żyć. Ja wybieram być szczęśliwa. Bez ciebie!”
Ludmiła Wasiliewna wybiegła z pokoju, słysząc kłótnię.
„Co się dzieje?” zapytała, ale widząc otwarte drzwi, zrozumiała wszystko.
„Spakuj się,” powtórzyła Arina. „Masz pół godziny.”
Ulga ogarnęła Arinę jak fala.
Zrobiła najtrudniejszy krok.
