Ostatni promień zachodzącego słońca leżał jak złocisty pył na parapecie pustego gabinetu zabiegowego.
Małgorzata była już gotowa do wyjścia do domu, jej długi i wyczerpujący dyżur dobiegał końca, a myśli powoli płynęły w stronę domowego ciepła, gorącej kolacji i spokojnych wieczornych rozmów z mężem.
Zdj ęła fartuch, sięgnęła po torebkę, gdy nagle drzwi się otworzyły i w progu, dysząc, stanęła Angelina.
— Margo, ratuj, jak przyjaciółka! Denis zaprosił mnie na randkę, wszystko tak nagle się ułożyło, sama rozumiesz, życie osobiste wali mi się w oczach, pomóż! — słowa leciały jak z karabinu maszynowego, a w jej oczach błyszczała paniczna prośba.
— Angel, no jak to, ja już jestem wolna, odbębniłam swoje, — łagodnie próbowała zaprotestować Małgorzata, z góry wiedząc, że opór jest bez sensu.
— Margotko, błagam cię, na kolanach proszę! U ciebie wszystko jest idealnie: mąż — sama niezawodność, synowie — po prostu cud, prawdziwa rodzinna sielanka. A ja? Ja ani razu nie byłam mężatką, nie zaznałam tego ciepłego, babskiego szczęścia, nie wiem, jak to jest być naprawdę kochaną! No Margoooootko!
Tak było zawsze.
Obcym i mało znanym ludziom nauczyła się mówić twarde „nie”, surowa szkoła życia ustawiła wyraźne priorytety.
Ale swoim, tym, przed którymi serce miała otwarte, odmówić było prawie niemożliwe.
— Dobrze, dobrze, idź, ja wszystko wezmę na siebie. Co tam jest po oddziałach? — zapytała Małgorzata z lekkim, niemal macierzyńskim westchnieniem.
— Z dziewiątki wszystkich wypisali, to radosne. Na siódmym trzeba podłączyć kroplówkę starszemu panu, nic takiego, spokojny jest. A na drugim… Tam została jedna babcia, jej sąsiadkę dziś zabrali do domu. Tak mi jej szkoda, do niej nikt nie przychodzi, absolutnie nikt. Czasem karmię ją z łyżeczki, zupką albo kaszką, a ona patrzy takimi winnymi oczami i się uśmiecha, jakby przepraszała za swoje istnienie…
— Wszystko jasne, biegnij, niech randka będzie magiczna, — uśmiechnęła się Małgorzata, a Angelina w przypływie bezgranicznej wdzięczności mocno ją objęła.
— Jesteś moją wybawicielką! Powiedz szczerze, choć trochę się do czegoś nadaję? — zdenerwowała się, kręcąc się przed przyjaciółką.
— Wyglądasz olśniewająco, jakbyś dopiero co skończyła dwadzieścia pięć lat, ani dnia więcej, — szczerze odpowiedziała Małgorzata.
— Daj spokój, — zawstydzona zarumieniła się Angelina, błyskawicznie się przebrała, w pośpiechu wytuszowała rzęsy, zarzuciła torebkę na ramię i wyleciała z oddziału, zostawiając za sobą smugę lekkich perfum.
Małgorzata odprowadziła ją ciepłym spojrzeniem.
Angelina była wspaniałą przyjaciółką, nieraz i nie dwa razy ratowała ją w trudnych chwilach, kiedy synowie chorowali albo pojawiały się nieprzewidziane rodzinne okoliczności.
Była młodsza o siedem lat, ale nie przeszkadzało to ich ciepłej, niemal siostrzanej więzi.
Denis, sądząc po opowieściach, był człowiekiem poważnym i solidnym.
Może tym razem przyjaciółce naprawdę się ułoży i pozna radość macierzyństwa.
Bardzo chciało się w to wierzyć.
Jej rozmyślania przerwał cichy dźwięk telefonu.
Na ekranie zaświeciło się ukochane imię.
— No i co tam, nasza bohaterko-pielęgniarko, jesteś już w drodze? Jestem w domu, wszystko gotowe. Kotleciki rumiane, ziemniaczki z cebulką, nie mogę się doczekać.
— Misza, wybacz, znów namówili mnie, żeby zostać na noc, — wyszeptała z poczuciem winy Małgorzata, choć doskonale wiedziała, że nie usłyszy w odpowiedzi wyrzutów, tylko wsparcie.
— Znowu Angelina? No cóż, nic nie poradzisz. Ulituję się nad tobą, będę jadł sam. Ziemniaki wyszły po prostu bajeczne, z chrupiącą skórką. A kotleciki… pycha! Wszystko sam zjem, tobie nic nie zostawię, — zażartował, a w jego głosie słychać było ciepły, wyrozumiały uśmiech.
— Misza, naprawdę mi przykro.
— Wszystko w porządku, właśnie chciałem się porządnie wyspać. Ale jakby co, dzwoń o każdej porze. Całuję mocno!
— I ja ciebie, — odpowiedziała cicho Małgorzata, a na jej ustach zamarł szczęśliwy, spokojny uśmiech.
Naprawdę niesamowicie jej się poszczęściło z mężem.
I z pracą też.
Od młodych lat marzyła, żeby być właśnie pielęgniarką, a nie lekarzem.
Jej ojciec pracował na wsi jako parobek przy bydle, a wujek — jako weterynarz.
I to on zawsze mawiał, że każdej żywej istocie, czy to krowa, czy koń, przede wszystkim potrzebne są czułość, zainteresowanie i dobre słowo.
A dopiero potem — zastrzyki i tabletki.
Tak jest i z ludźmi.
Dobra, wrażliwa pielęgniarka potrafi nie tylko podać lek, ale i uleczyć duszę, tchnąć nadzieję, stać się tym cichym światłem w nocy, które pomaga znaleźć drogę do wyzdrowienia.
Obchodząc sale, Małgorzata dotarła do ostatniej, gdzie leżała ta samotna kobieta, o której Angelina opowiadała z taką żałością.
Ta, do której nikt nie przychodził.
Pomieszczenie pogrążone było w półmroku, tylko przytłumione światło nocnej lampki rzucało miękkie cienie na ściany.
Starsza kobieta leżała nieruchomo, wpatrzona w sufit.
Na szafce przy łóżku stała nietknięta kolacja: wystudzony kotlet i ziemniaczane purée.
Filiżanka z herbatą też była pełna, a na powierzchni zdążyła się już utworzyć cienka błonka.
— Może odgrzeję pani kolację? Trzeba wzmacniać siły, żeby wracać do zdrowia, — zaproponowała cicho, niemal szeptem, Małgorzata.
— A po co? — równie cicho i obojętnie odezwała się kobieta, nie odwracając głowy.
— Bez jedzenia nie będzie pani miała siły, organizm nie zdoła walczyć z chorobą.
— A ja nie walczę. Lekarze powiedzieli, że już za późno, żeby cokolwiek zmieniać. I mnie to niepotrzebne. Żal tylko, że syna już nie zobaczę, — jej głos był równy i pusty, a oczy, które na chwilę spotkały się z oczami Małgorzaty, przypominały bezdenne studnie samotności.
— I tak odgrzeję. Może obudzi się apetyt, — nalegała pielęgniarka.
Wzięła talerz i wyszła na korytarz.
Myślami wróciła do domu, do męża, do jego troski, do ciepłego światła w kuchni, i na jej twarzy znów pojawił się lekki, ledwo dostrzegalny uśmiech.
W pokoju zabiegowym odgrzała w mikrofalówce purée i kotleta, wylała zimną herbatę i zaparzyła nową, mocną, o nasyconym bursztynowym kolorze, wsypując dwie łyżeczki cukru dla dodania energii.
Znalazła też małą słodką bułeczkę, również ją podgrzała, od czego po korytarzu popłynął przytulny zapach świeżego pieczywa.
Kiedy Małgorzata wróciła do sali, kobieta uchyliła powieki i w jej oczach mignęło szczere zdziwienie.
Pielęgniarka, nie mówiąc ani słowa, sprawnie i delikatnie pomogła jej się podnieść, poprawiła poduszki.
Potem podała filiżankę z herbatą, pomagając wypić kilka łyków.
A następnie zaczęła powoli karmić ją z łyżki ciepłym ziemniaczanym purée, opowiadając o czymś prostym, codziennym.
— Mówią, że w przyszłym tygodniu ma się zrobić naprawdę ciepło. Wieczory są już jasne, prawie wiosenne. To znaczy, że zimę przetrwaliśmy, daliśmy radę. Moja babcia zawsze mówiła, że po najciemniejszej nocy na pewno przychodzi świt.
Starsza kobieta posłusznie otwierała usta, a jej spojrzenie, wcześniej puste i nieobecne, stopniowo się zmieniało, napełniając dziecięcą, naiwną wdzięcznością.
Powoli żuła, słuchając cichego, uspokajającego głosu.
Wkrótce się zmęczyła, opadła z powrotem na poduszki i niespodziewanie zaczęła mówić, a jej głos nabrał dawno zapomnianej żywości.
— A mój syneczek, wiesz, też miał narzeczoną pielęgniarkę.
Taka była dobra dziewczyna, czuła, z otwartą duszą. Jak ja teraz żałuję, że się z nią nie ożenił. I przecież to moja wina, to ja go odradzałam.
Ona była z prostej, wiejskiej rodziny, a ja uznałam, że nie jest z naszego kręgu, nie pasuje do mojego Jureczka.
Ciągle trułam mu tym głowę, powtarzałam, że potrzebuje innej, bardziej wykształconej, z dobrej rodziny. No to ją zostawił. A ona… ona była taka szczera, taka jasna. Myślałam, że jest cwana, że ma chrapkę na nasze mieszkanie.
A teraz to mieszkanie niedługo będzie jego, a gdzie on jest, mój syneczek? Od dziesięciu lat go nie widziałam.
Ani dzieci, ani rodziny nie ma, tuła się od jednej koleżanki do drugiej.
Nawet nie wiem, w jakim teraz jest mieście. A matka jest mu, jak widać, wcale niepotrzebna…
Umilkła i odwróciła się do ściany, jakby znów zamykając się w sobie.
— Proszę mi dać jego numer telefonu, zadzwonię, powiem, że jest pani w szpitalu, że jest pani źle. Może ma pani jego adres? — zaproponowała Małgorzata, czując, jak coś ściska jej pierś.
— A może rzeczywiście spróbować? Dzwoniłam do niego wcześniej, a on mówi: „Mamo, nie mam czasu, jestem zajęty”. Nie ma czasu mnie słuchać, to ja, widocznie, całe dnie nic nie robię, — w jej głosie zabrzmiała gorzka ironia.
— Proszę, podyktuje mi go pani, zapiszę.
— O, zobacz, nawet fotografię mam, starą co prawda. Tak na wszelki wypadek, gdyby przyjechał, a by go nie wpuścili? Nowych nie mam, — kobieta z nagłą nerwowością wyjęła z szafki zniszczoną fotografię i podyktowała numer.
— A jak ma na imię? — zapytała Małgorzata, biorąc zdjęcie do ręki, i świat na chwilę zamarł.
— Mój Jureczek, — wyszeptała kobieta z bezgraniczną czułością i bólem. — Jureczek. Ojca naszego od wielu lat już z nami nie ma, on jest mój jedyny. Tak to życie nas porozdzielało, w różne strony.
— Przepraszam, nie zapytałam, jak się pani nazywa, — powiedziała Małgorzata, przełykając nagle rosnącą gulę w gardle, choć odpowiedź już znała, czując ją każdą komórką.
— Jestem Wiera Fiodorowna. Dziękuję pani, kochana, jest pani bardzo dobra, bardzo… — słabo się uśmiechnęła i nie dokończywszy zdania, nagle zapadła w płytki, bolesny sen.
Angelina uprzedzała, że pacjentka czasami się gubi, zapomina imiona, czasem nawet nie pamięta, czy ma syna.
Ale przed chwilą mówiła zadziwiająco jasno i przytomnie.
Jednak nie tylko o to chodziło.
Na początku Małgorzata naprawdę jej nie poznała.
Minęło zbyt wiele lat, ich życia zbyt mocno się zmieniły.
Wtedy, wiele lat temu, próbowała udowodnić Jurijowi, że jego matka się myli, że nie jest wiejską prostaczką, że ma cele i ambicje, że może wykształcić się na lekarza, jeśli zechce.
A on w odpowiedzi tylko pogardliwie się roześmiał, i w jego śmiechu brzmiała szczera brutalność.
— Ty? Lekarz? Hm, zabawne. Wiejska pielęgniarka nigdy nikim nie będzie! Zapamiętaj to.
I odszedł, ani razu się nie oglądając.
A ona została sama ze swoimi rozbitymi marzeniami i niespełnionymi nadziejami.
Długo pielęgnowała w sercu urazę do tej kobiety, Wiery Fiodorowny, która odebrała jej miłość.
Wyobrażała sobie nawet, jak kiedyś, osiągnąwszy sukces, przyjdzie do niej i udowodni, że była godna jej syna.
Ale życie, na szczęście, ułożyło się inaczej.
Ból stopniowo ucichł, uraza stała się przygaszona i odległa.
Poznała Miszę i zbudowała z nim własną, prawdziwą historię szczęścia.
Rano, po długiej nocy, Małgorzata wracała do domu, zmęczona, ale spokojna.
Zadzwoniła do niej promieniejąca szczęściem Angelina, żeby oznajmić, że Denis się jej oświadczył i że jest nieskończenie wdzięczna przyjaciółce za tamten dyżur.
W domu czekał na nią półprzytomny z niewyspania mąż, który ziewając zaproponował:
— Chodźmy jeszcze się trochę dospać razem, bo bez ciebie, jak bez połowy kołdry, i tak się porządnie nie wysypiam.
Później, w ciągu dnia, zebrała się na odwagę i spróbowała zadzwonić pod tamten numer.
I ku swojemu zdziwieniu usłyszała odpowiedź.
— Dzwonię ze szpitala. Pańska mama, Wiera Fiodorowna, jest w bardzo ciężkim stanie. Proszę przyjechać, jeśli chce pan zastać ją przytomną, — powiedziała równym, profesjonalnym głosem, nie zdradzając ani cienia emocji.
— Uważa pani, że jej stan jest beznadziejny? Rozumiem. Przyjadę. Proszę podać adres szpitala, — jego głos był suchy, rzeczowy, jakby chodziło o podpisanie kolejnej umowy.
Być może naprawdę ucieszył się, że wkrótce dostanie do dyspozycji upragnione mieszkanie.
Małgorzata odłożyła słuchawkę z dziwnym uczuciem ulgi.
Ta stara uraza, tkwiąca w sercu jak drzazga, nagle zniknęła, rozpuściła się, jakby nigdy jej nie było.
Tak, kiedyś obwiniała Wierę Fiodorownę o wszystkie swoje nieszczęścia.
A potem dziękowała losowi za tamto rozstanie, bo doprowadziło ją do Miszy.
Ale jakaś mała, ciemna cząstka wciąż bolesnym ćmieniem przypominała o sobie.
Teraz jednak zdołała przebaczyć tej starej, chorej i samotnej kobiecie.
I była niezmiernie szczęśliwa, że ta jej nie poznała.
Po dwóch dniach, przychodząc na swój kolejny dyżur, Małgorzata zderzyła się z promieniejącą Angeliną.
— Margo, jesteś po prostu czarodziejką! Zostaniesz matką chrzestną naszego maleństwa? Spodziewamy się dziecka! Denis powiedział, że chce dużą rodzinę! — z radości przyjaciółkę jakby miało rozerwać na kawałki, a Małgorzata szczerze, całym sercem, dzieliła jej szczęście.
— Słuchaj, a ta samotna babcia z drugiej sali… wczoraj odeszła. Syn zdążył przyjechać, zobaczyła go, próbowała coś powiedzieć, ale już nie mogła.
Dobrze, że chociaż w ostatnich minutach nie została sama, — na moment smutek musnął twarz Angeliny, lecz zaraz ustąpił miejsca szczęśliwej krzątaninie wokół nadchodzącego ślubu.
I to było zupełnie naturalne.
Życie, niczym szeroka rzeka, dalej płynęło swoim spokojnym nurtem.
A Małgorzata czuła w duszy dziwny, jasny smutek i… oczyszczający spokój.
To ich ostatnie, ciche spotkanie z Wierą Fiodorowną poustawiało wszystko na swoim miejscu, zamknęło ostatnią starą ranę, podarowało tak długo oczekiwane uzdrowienie.
Tak, syn przyjechał się z nią pożegnać i nieważne, z jakimi myślami — ważne, że przyjechał.
To wszystko zostało w przeszłości, które nie miało już nad nią władzy.
A w teraźniejszości czekał na nią ukochany mąż Misza i ich synowie — psotni i ukochani Wania i Kostia.
Ich śmiech, ich objęcia, ich przyszłość — to było jej „teraz”, jej najważniejsze i najcenniejsze bogactwo.
I w tym bogactwie zawierała się cała pełnia i sens jej pięknego, spełnionego życia.
