Ale moja odpowiedź sprowadziła teściową z nieba
na ziemię…
— Już wszystko przemyślałam — Irina Leonidowna
pewnie odsunęła filiżankę i położyła łokcie na
krawędzi stołu, jakby decyzja została już dawno
podjęta i nie było tu o czym dyskutować.
— Najpierw zaniosę twoje złoto do lombardu.
Jeśli zaoferują za mało, zwrócimy się do znajomego jubilera i sprzedamy przez niego.
Stamtąd wyjdzie całkiem niezła sumka, Ilji wystarczy na opłacenie wszystkich lat studiów.
Polina zamarła przy zlewie, nawet nie opuszczając talerza pod strumień wody.
Kran nadal szumiał, zmywając resztki kolacji, jednak słowa teściowej zagłuszyły ten dźwięk.
— Czyje dokładnie złoto? — powoli powtórzyła pytanie.
Wody Polina nie zakręciła.
Została stojąc tyłem do stołu, mając nadzieję, że przesłyszała się albo Irina Leonidowna niefortunnie się wyraziła.
— Twoje, Poleczko, oczywiście, że twoje — odpowiedziała prawie czule teściowa, choć w jej tonie wyraźnie dało się poczuć stal.
— To samo, które zostało po zmarłej cioci.
Przecież i tak go nie nosisz.
Leży bez pożytku w szkatułce, a tu decyduje się przyszłość dziecka.
Polina opłukała ręce, strzepała krople z palców i wytrarła dłonie kuchennym chwytakiem.
Ilja był synem Antona z pierwszego małżeństwa.
Chłopak już dawno nie był dzieckiem.
Całe lato spędził z przyjaciółmi, prawie się nie uczył i całkiem przewidywalnie oblał egzaminy wstępne.
Na bezpłatne studia się nie dostał.
Anton nie mógł opłacić nauki.
Była żona również od razu oświadczyła, że nie ma takich środków.
I oto teraz Irina Leonidowna wymyśliła, jak rozwiązać problem na cudzy koszt.
Sam Anton siedział obok na stołku przy oknie.
Wbił wzrok w telefon i udawał, że uważnie studiuje rachunki za usługi komunalne.
Gdy tylko w domu dojrzewała poważna rozmowa, mąż zazwyczaj wolał stać się niezauważalnym i nie mieszać się do samego końca.
— Irino Leonidowno — spokojnie zaczęła Polina, siadając naprzeciwko teściowej.
— Ta biżuteria to dla mnie nie tylko metal.
Są tam kolczyki mojej babci i ciężki wisiorek, który należał do cioci.
To pamiątka rodzinna.
Dlaczego mam to wszystko sprzedawać?
— Bo nie chcę być gorsza od innych! — wybuchnęła nagle Irina Leonidowna i poprawiła elegancką szyfonową bluzkę.
— Wnuk sąsiadki dostał się na dobry uniwersytet.
A mój w czym jest gorszy?
Ma teraz iść do wojska albo zatrudnić się jako tragarz?
Rodzina w takich sytuacjach ma obowiązek pomagać!
— To niech wasza rodzina pomaga.
— Ale my wszyscy jesteśmy jedną rodziną! — z naciskiem sprzeciwiła się starsza kobieta.
— Anton jest jego ojcem, ty jesteś żoną Antona.
To znaczy, że powinnaś zrozumieć sytuację i nas wesprzeć.
Polina powoli przeniosła wzrok na męża.
Anton nadal pilnie przewijał strony w telefonie, jakby to właśnie tam decydowały się losy ludzkości.
— Anton, nie chcesz nic powiedzieć swojej matce?
Mąż nerwowo przełknął ślinę, schował telefon do kieszeni domowych spodni i spojrzał gdzieś ponad głowę Poliny, w stronę okapu.
— No, Pola… Mama w czymś ma rację.
— W czym dokładnie ma rację? — zbyt cicho zapytała Polina.
Anton zaczął wiercić się na stołku.
— A po co ci w ogóle ta biżuteria?
Przecież jej nie nosisz.
Nie powiesz chyba, że jesteś u nas wielką miłośniczką złota.
Leży na górnej półce, tylko zajmuje miejsce i kurzy się.
A Ilja potrzebuje teraz szansy, żeby normalnie zacząć dorosłe życie.
Kiedy pojawią się u nas pieniądze, wszystko wykupimy.
Albo kupimy ci inne, jeszcze lepsze.
Teraz wszystko stało się ostatecznie jasne.
Zdążyli już o tym porozmawiać bez niej.
Wszystko ustalili wcześniej, podzielili role i nawet wymyślili, czym będą uspokajać Polinę po sprzedaży.
Za jej plecami mąż i teściowa postanowili rozporządzić spadkiem, który nie miał z nimi nic wspólnego.
W środku zaczęło powoli zbierać się ciężkie rozdrażnienie.
Początkowo Polina chciała odpowiedzieć od razu, ale głos niespodziewanie ją zawiódł.
Słowa uwięzły w gardle.
Milczała przez kilka sekund, zbierając myśli i starając się nie powiedzieć za dużo.
— Pięknie to wszystko za mnie ustaliliście — w końcu chłodno powiedziała Polina.
— I pani, i pani syn.
Tylko plany macie zbyt śmiałe.
Irina Leonidowna szeroko otworzyła oczy.
Jej twarz prawie natychmiast pokryła się czerwonymi plamami.
— Na co ty sobie pozwalasz?!
Jak śmiesz tak rozmawiać z matką własnego męża!
— Ja tylko mówię wprost.
Moja ciocia przez dwadzieścia lat pracowała w ciężkich warunkach i zostawiła tam zdrowie.
Zbierała tę biżuterię nie po to, żeby pani wnuk opłacał nią konsekwencje własnych wagarów i lenistwa.
— Jaka ty jesteś bezduszna! — załamała ręce teściowa.
— Zero współczucia!
Wielka mi rzecz, chłopiec popełnił błąd.
Każdemu może się zdarzyć.
Anton pracuje dla waszej rodziny, wszystko przynosi do domu, a ty jesteś gotowa uczepić się jakiegoś metalu i nikomu nie oddać!
Polina ledwo zauważalnie uśmiechnęła się pod nosem.
Chwyt był stary i znany: najpierw wpędzić w poczucie winy, a potem przedstawić Antona jako głównego żywiciela rodziny, któremu wszyscy wokół są rzekomo coś winni.
— Wszystko przynosi do domu? — Polina mrużyła oczy i odwróciła się do męża.
— To opowiedz mamie, dokąd znika twoja premia co trzy miesiące.
I dlaczego jedzenie już drugi tydzień kupuję z karty kredytowej.
Anton błyskawicznie się zaczerwienił.
— Polina, tylko nie zaczynaj.
To teraz w ogóle nie jest najważniejsze.
— Właśnie że najważniejsze — odcięła się, opierając dłonie na stole.
— Irino Leonidowno, pani syn co miesiąc wysyła byłej żonie pieniądze ponad alimenty.
Na rozrywki, ubrania i inne zachcianki Ilji.
A do tego opłaca pani rachunki oraz wyjazdy na leczenie i wypoczynek.
Teściowa uchyliła usta, ale nic nie powiedziała.
— Do tej pory milczałam — kontynuowała Polina, nie pozwalając jej się wtrącić.
— Umawialiśmy się, że Anton sam rozporządza swoim zarobkiem.
Nie wtrącałam się.
Ale swoje zachcianki będziecie teraz opłacać sami.
Mojego spadku nikt nie dostanie.
Ani dzisiaj, ani za tydzień, ani później.
— Jak ty… — Irina Leonidowna odwróciła się do syna, oczekując wsparcia.
— Antosza, słyszysz, jakim tonem ona ze mną rozmawia?
Anton zacisnął zęby i gwałtownie się podniósł.
— Dość, wystarczy.
Rozwiązujcie same swoje babskie spory.
Nie mam zamiaru w tym uczestniczyć.
Szybko wyszedł do przedpokoju, zerwał z wieszaka wiatrówkę i skierował się do drzwi.
Deska pod nogą skrzypnęła, po czym rozległ się głośny trzask.
W kuchni zostały tylko dwie kobiety.
Irina Leonidowna patrzyła na synową ciężkim wzrokiem spod łba.
Polina niewzruszenie wzięła swoją filiżankę i postawiła ją do zlewu.
— Niech pani szuka środków na własną rękę, Irino Leonidowno — powiedziała, nie odwracając się.
— Niech pani sprzeda swoją działkę.
Przyszłość wnuka jest przecież ważniejsza niż jakakolwiek własność.
Teściowa milczała.
Złapała z szafki błyszczącą torebkę, zapięła płaszcz i wkrótce też wyszła.
Zostawszy sama, Polina oparła się ramieniem o ościeżnicę kuchenną i zamknęła oczy.
W mieszkaniu panowała całkowita cisza, ale napięcie jakby nadal wibrowało w powietrzu.
Za ścianą cicho grał telewizor sąsiadów i ten monotonny dźwięk wydawał się wyjątkowo wyraźny.
Anton wrócił późno wieczorem.
Polina leżała już w łóżku pod kocem i czytała z telefonu.
Mąż rozebrał się, nie zapalając światła, rzucił dżinsy na krzesło przy oknie i ciężko opadł obok.
— Śpi już, oczywiście — mruknął z niezadowoleniem.
— Nie śpię.
Anton poruszył się i uniósł na poduszkach.
— Niepotrzebnie tak potraktowałaś mamę.
Przecież chciała pomóc.
Miała dobre intencje.
— Z dobrymi intencjami ludzie zanoszą do lombardu własne rzeczy, a nie rozporządzają cudzymi.
— Znalazła skarby — drwiąco pociągnął Anton.
— Ani razu nie widziałem, żebyś nosiła tę biżuterię.
Po co trzymać ją w szkatułce i trząść się nad nią?
Polina odłożyła telefon na szafkę nocną.
— Bo to moja osobista ochrona na wypadek trudności.
I nie zamierzam wydawać jej na twojego syna, któremu przez cały rok nie chciało się otworzyć podręcznika.
— On jest jeszcze nastolatkiem!
Miał trudny okres!
— Nie ma trudnego okresu, tylko nawyk nierobienia niczego i dostawania wszystkiego na gotowe — ostro odpowiedziała Polina.
— Przez cały rok opłacaliśmy mu korepetycje.
Z wspólnego budżetu, nawiasem mówiąc.
Milczałam, kiedy z powodu tych wydatków zrezygnowaliśmy z urlopu.
Ale teraz oblał egzaminy i ja mam oddać biżuterię mojej cioci?
— Przecież powiedziałem, że potem wszystko zwrócę! — podniósł głos Anton.
— W jaki sposób?
Polina włączyła lampkę nocną i sypialnię zalało ciepłe, żółte światło.
— Wydajesz całą pensję do ostatniej kopiejki.
Alimenty, dodatkowe przelewy, pomoc matce, raty za samochód.
Skąd weźmiesz środki, żeby zwrócić biżuterię?
Anton zmarszczył brwi i wpatrzył się w splecione palce.
— Znajdę dodatkową pracę.
— Od pół roku nie potrafisz wymienić kranu w kuchni.
Jaka jeszcze dodatkowa praca?
— Znaczy, że u ciebie we wszystkim jestem winny? — zaczął zwyczajowo.
— Zły ojciec, do niczego mąż.
Wszyscy tylko mną się posługują, a jak tylko ja potrzebuję pomocy, od razu się odwracają.
— Nikt tobą się nie posługuje.
Sam pozwalasz byłej żonie ciągle prosić o więcej.
Sam przyzwyczaiłeś Ilję, że wszelkie problemy rozwiążą za niego dorośli.
No to macie rezultat.
Niech zatrudni się do pracy.
Jako kurier, kelner, pomocnik na budowie.
Popracuje rok, pozna wartość pieniądza i być może następnym razem przygotuje się lepiej.
— Mój syn nie będzie zamiatał ulic! — wzburzył się Anton.
— To może iść do wojska.
Tam przynajmniej utrzymanie jest darmowe.
Anton gwałtownie zerwał się z łóżka.
— Wiesz co… Skoro jesteś aż tak chciwa.
Skoro te żelastwa są dla ciebie ważniejsze niż bliscy…
Zdecydowanie podszedł do szafy, otworzył drzwi i sięgnął na górną półkę.
Tam, między starymi pudełkami po butach, stała drewniana szkatułka.
Polina nawet się nie poruszyła.
Tylko uważnie śledziła jego rękę.
— Weźmiesz szkatułkę — od razu zacznij pakować rzeczy — cicho powiedziała.
Bez krzyku i histerii.
Anton zastygł, nie dotknąwszy ciemnego wieczka o zaledwie kilka centymetrów.
— Zamierzasz wyrzucić mnie z mojego własnego mieszkania? — spróbował się uśmiechnąć, ale głos zabrzmiał niepewnie.
— Połowa mieszkania należy do mnie.
Za hipotekę płacimy po równo.
Ale żyć pod jednym dachem z człowiekiem, który jest gotów ukraść moją własność, nie będę.
— Nie jestem złodziejem.
Jestem twoim mężem!
— Mąż nie dostaje prawa do brania cudzych rzeczy bez zgody.
Jeśli otworzysz szkatułkę i zabierzesz biżuterię, staniesz się złodziejem.
Dalej, Anton.
Weź ją.
Wtedy zobaczymy, co będzie dalej.
W sypialni zapadło тяжёłe milczenie.
Anton stał tyłem do łóżka.
Jego palce wisiały przy szkatułce, a barki zauważalnie się napięły.
Polina rozumiała, że teraz kalkuluje konsekwencje.
Jeśli weźmie złoto, spór nie ograniczy się już do kuchennej kłótni.
Trzeba będzie podzielić mieszkanie, tłumaczyć się matce, szukać wynajętego lokum i samemu opłacać nowe życie.
Ręka Antona powoli się opuściła.
Z siłą zatrzasnął drzwi szafy.
— A dław się tym swoim złotem — wycedził.
— Dziękuję — spokojnie odpowiedziała Polina i wyłączyła światło.
Anton poszedł spać na kanapę w salonie.
Następnego dnia Irina Leonidowna zadzwoniła znowu.
Polina zobaczyła jej imię na ekranie, ale nie odebrała.
Niech rozmawia z synem.
Mają swoje relacje i swoje troski.
Pod koniec tygodnia konflikt stopniowo przycichł.
Ilja, tak jak spodziewała się Polina, nigdzie nie wstąpił.
Płatne studia odpadły same z siebie: chętnych do opłacenia ich nie znaleziono.
Była żona urządziła Antonowi głośną karczemną awanturę przez telefon i zażądała wzięcia kredytu.
Jednak tym razem mimo wszystko odmówił.
I tak brakowało mu pieniędzy z powodu długów za samochód.
Ilja musiał zatrudnić się jako kurier w firmie dostawczej.
Irina Leonidowna przestała przychodzić bez zaproszenia.
Nawet dzwonić zaczęła znacznie rzadziej, i Polina poczuła zauważalną ulgę.
Anton jeszcze przez parę tygodni udawał głęboko obrażonego człowieka.
Spał w salonie, chodził z ponurą twarzą i demonstracyjnie odmawiał kolacji.
Ale wkrótce jego uraza przeszła.
Zrozumiał, że nikt nie zamierza go namawiać, obsługiwać i biegać za nim z talerzem.
Jedzenie samych półproduktów też szybko mu się znudziło.
Anton wrócił do sypialni i znowu zaczął witać się z żoną rano.
Szkatułka z biżuterią cioci nadal stała na górnej półce szafy.
Polina żyła dalej i nie miała złudzeń.
Ludzie rzadko zmieniają się natychmiast.
Anton najprawdopodobniej pozostanie niezdecydowany.
Teściowa nadal będzie szukać korzyści.
Była żona nie przestanie prosić o pieniądze.
Ale teraz każdy z nich przyswoił główną zasadę.
Granic Poliny naruszać nie wolno.
