Wyobraź sobie tylko: w jednym pokoju po trzy,
cztery osoby, na wspólnej kuchni brud, rano i
wieczorem nie można przebić się pod prysznic,
przed toaletą ciągłe kolejki.
Doskonale wiem, czym jest życie studenckie.
Sama kiedyś studiowałam — biadoliła matka, ledwie dowiedziawszy się, że córka jednak dostała się na uczelnię.
Według zasad Tinie rzeczywiście przysługiwało miejsce w akademiku i uczelnia była gotowa przyznać jej pokój.
Tylko matka za nic nie mogła zrozumieć, po co córka ma się tam przeprowadzać, skoro droga z domu na uczelnię zajmowała zaledwie około pół godziny elektryczką.
Oczywiście codzienne dojazdy zabierały czas.
Za to w domu na Tinę czekały przytulność, normalna łazienka, domowe jedzenie i własny pokój — wszystko to, o czym wielu studentów mogło tylko marzyć.
Nikt nie będzie rozmawiał nad uchem, włączał muzyki w środku nocy ani potajemnie przyprowadzał chłopaków.
Tina słuchała argumentów matki i coraz bardziej dziwiła się temu, jak gwałtownie zmieniły się poglądy rodziców.
Jeszcze całkiem niedawno, gdy do zakończenia szkoły zostawało kilka miesięcy, ojciec z matką niemal otwarcie cieszyli się, że córka niedługo opuści dom.
Mówili, że w końcu będą mogli pożyć dla siebie, że Tina przestanie im przeszkadzać i będą mieli więcej czasu dla siebie nawzajem.
Chociaż dziewczyna mało przeszkadzała.
Przez ostatnie kilka lat prawie we wszystkim radziła sobie bez pomocy rodziców.
Potrafiła ugotować kolację, posprzątać dom, wyprać ubrania i samodzielnie rozwiązać swoje problemy.
I nagle w zaledwie jeden miesiąc rozmowy w rodzinie całkowicie się zmieniły.
Zamiast zwykłego:
— Kiedy w końcu zaczniesz żyć na swoim?
Tina słyszała teraz ciągle:
— Lepiej zostań w domu i nigdzie się nie przeprowadzaj.
Tak gwałtowny zwrot wydawał się podejrzany.
Jednak rodzice już wcześniej miewali dziwne pomysły.
Na przykład mogli nagle uznać, że chleb o prostokątnym kształcie ma złą energię z powodu ostrych kątów, więc odtąd w domu wolno kupować tylko bułki paryskie.
Tina uznała, że obecne pragnienie zatrzymania jej w domu należy do tej samej kategorii niewytłumaczalnych rodzicielskich zachcianek.
Niech mówią cokolwiek, jeśli nikomu nie wyrządza to krzywdy.
Ale wkrótce okazało się, że wcale nie ma przed sobą kolejnej bezsensownej zachcianki, lecz z góry przemyślany plan.
I brały w nim udział nie tylko rodzice, ale i starsza siostra Tiny, Diana.
Pięć lat temu ukochana córka opuściła dom rodzinny i zabrała się za układanie własnego życia.
Z zewnątrz wszystko wyglądało pomyślnie.
Diana wyszła za mąż, urodziła dziecko i wydawało się, że świetnie radzi sobie z rolą żony i matki.
Jednak szczęście rodzinne skończyło się, gdy wyszła na jaw zdrada męża.
Po zdradzie szybko nastąpił rozwód.
A dokąd zwykle wraca kobieta z małym dzieckiem, gdy jej dotychczasowe życie się wali?
Oczywiście do domu rodzinnego.
Tina nie przywiązała szczególnej wagi do powrotu siostry.
Co za różnica, czy Diana mieszka z mężem w innym mieście, czy wraca pod dach rodziców już bez niego?
Dom był wystarczająco przestronny.
Matka sama nie raz podkreślała, że miejsca wystarczy dla wszystkich.
Na pokój Tiny nikt raczej nie reflektował.
A głośne dziecko raczej nie mogło poważnie przeszkodzić dziewczynie, która już w wieku nastoletnim przyzwyczaiła się do używania słuchawek i zatyczek do uszu.
Dlatego nie oczekiwała żadnych szczególnych nieprzyjemności po przeprowadzce Diany.
Jak się później okazało, zupełnie niesłusznie.
— Zobacz, kto do nas przyszedł! To ciocia Tina. Podoba ci się ciocia Tina? Idź do niej, ona się teraz z tobą pobawi.
Początkowo takie słowa nie budziły czujności.
Zwykła rodzinna kolacja, wszyscy siedzą przy jednym stole, a małe dziecko kieruje się do kogoś z krewnych.
Nie było w tym nic trudnego.
Można potrzymać malucha na rękach, uśmiechnąć się do niego, pochwalić zabawkę, a potem delikatnie odesłać z powrotem do matki.
Ale tamtego wieczoru Diana i rodzice uważnie obserwowali, jak roczny Sasza podpełzł do Tiny i mocno objął jej nogę.
Po tym wszyscy troje niemal jednocześnie wyciągnęli ważny wniosek:
— Zobacz, jak mu się spodobałaś. Od razu widać, że bardzo cię kocha.
Tina nie rozumiała wtedy, dlaczego krewni tak uporczywie to podkreślają.
Należało się zastanowić.
Już następnego rana Diana głośno zapukała do drzwi jej pokoju.
Tina jeszcze dobrze się nie obudziła, gdy otworzyła siostrze.
— Sasza bawi się u mnie w pokoju, a ja muszę pilnie wyjść. Rodzice wrócą dopiero wieczorem, więc przypilnuj go — powiedziała szybko Diana.
Po czym odwróciła się i zniknęła w korytarzu, zanim Tina zdążyła choćby otworzyć usta.
A miała coś do powiedzenia.
Po pierwsze, na tę sobotę Tina miała własne plany.
Po drugie, w ogóle nie miała pojęcia, jak opiekować się rocznym dzieckiem.
A i szczególnej miłości do małych dzieci dziewczyna nigdy nie czuła.
Wiadomo, że jeśli kiedyś pojawi się jej własne dziecko, trzeba będzie nauczyć się je karmić, przebierać, kąpać i uspokajać.
Ale dlaczego teraz ma obowiązek cały dzień biegać wokół siostrzeńca, który ma rodzoną matkę?
Co innego, gdyby wydarzyło się coś poważnego.
Przypuśćmy, że Dianę pilnie wezwano do pracy, trafiła do szpitala lub spotkała ją inna nadzwyczajna sytuacja.
Wtedy Tina nie dyskutowałaby i oczywiście by pomogła.
Jednak żadne nieszczęście się nie stało.
Po ubraniu, fryzurze i starannie nałożonym makijażu było widać, że siostra wybiera się rozerwać.
Wcześniej w takich przypadkach z Saszą zostawali babcia i dziadek.
Ale tamtego rana rodzice widocznie wyszli wcześniej, niż Diana zakończyła przygotowania.
Poprzedniego wieczoru nikt z Tiną o niczym się nie umawiał.
Postawiono ją po prostu przed faktem dokonanym.
Nie było wyjścia — cały dzień trzeba było poświęcić siostrzeńcowi.
Na szczęście w internecie znalazły się szczegółowe porady o tym, jak zmienić pieluchę rocznym dzieciom.
Tam też Tina przeczytała, jak prawidłowo podmywać malucha, czym smarować skórę i jak uniknąć podrażnień.
Sasza kilka razy płakał, odmawiał zjedzenia zaproponowanej kaszki, próbował dostać się do gniazdek i o mało nie przewrócił na siebie krzesła.
Wieczorem Tina czuła się całkowicie wykończona.
Ale silniej niż zmęczenie oburzało ją to, że Diana nawet nie zadała sobie trudu, by zostawić instrukcje.
A co, gdyby Tina się pogubiła?
Co, gdyby nie wpadła na to, by poszukać informacji w internecie?
A gdyby w domu wyłączono prąd albo zanikła łączność?
Do kogo dzwonić, co dawać dziecku, czym je karmić i kiedy kłaść spać — tego wszystkiego nie wiedziała.
Wróciwszy do domu, Diana tylko machnęła ręką na pretensje.
— Oj, no starczy ci już tego oburzania się. Przecież wszystko poszło dobrze. Sasza żyje, jest zdrowy, nic strasznego się nie stało.
A tak przy okazji, na jutro też niczego nie planuj. Posiedzisz z nim, dopóki ja…
— Nie będę z nim siedzieć! — przerwała gwałtownie Tina. — To twój syn. Dlaczego mam oddawać mu wszystkie moje weekendy?
Matka natychmiast się wtrąciła:
— Dlatego, Tineczko, że jesteśmy jedną rodziną i musimy sobie nawzajem pomagać.
Dzięki nam nie musisz żyć w jednym pokoju z trzema obcymi dziewczynami, godzinami czekać na swoją kolej pod prysznic, sprzątać toalety po tłumie ludzi i gotować w przewijającej się kuchni.
Tam jeszcze ciągle kradną jedzenie. Włożysz coś do lodówki, a rano już niczego nie ma.
W wdzięczności za domowy komfort możesz spokojnie pomagać siostrze przy dziecku w weekendy.
My z ojcem nie jesteśmy już młodzi, ciężko nam cały dzień biegać za maluchem. Dlatego ty też musisz się włączyć.
— Nie mam zamiaru w nic się włączać. A zwłaszcza jeśli nikt mnie nawet nie pyta o zdanie.
Można by się umówić na godzinę lub dwie. Ale Diana wychodzi na cały dzień, a ja mam odpowiadać za dziecko, do którego nie mam żadnych praw.
Jeśli coś się stanie, kto będzie winny?
Jak wy w ogóle wyobrażacie sobie taką odpowiedzialność?
Diana z irytacją machnęła ręką.
— Nie przesadzaj. Nic mu się nie stanie. I na jutro naprawdę niczego nie planuj, jesteś mi potrzebna.
Właśnie to zdanie ostatecznie wyprowadziło Tinę z równowagi.
Nie prośba, nie próba dogadania się, lecz rozkaz.
Krewni traktowali ją tak, jakby była darmową nianią, zobowiązaną do odwoływania własnych spraw na pierwsze zawołanie Diany.
Po kolacji Tina poczekała, aż wszyscy rozeszły się do pokojów, cicho wyszła tylnymi drzwiami i udała się do przyjaciółki.
Telefon wyłączyła.
Przedtem dziewczyna napisała na czacie rodzinnym, że pilnie wezwano ją do dorobienia i przez najbliższą dobę nie będzie jej w domu.
Co za tym idzie, w żaden sposób nie pomoże droim krewnym.
Natasza wysłuchała przyjaciółki i z oburzeniem pokręciła głową.
— Oni u ciebie całkowicie stracili poczucie miary. Jeszcze można by zrozumieć, gdyby Diana w dzieciństwie ciągle się tobą opiekowała.
Wtedy można by wspomnieć o jakimś siostrzanym długu i czasem jej pomóc.
Ale przecież ona zawsze tylko tobą dyrygowała, dokuczała ci i próbowała cię wykorzystać.
Z jakiej racji masz teraz siedzieć z jej dzieckiem? Zwłaszcza że od niej samej nigdy żadnego wsparcia nie otrzymałaś.
— Bo tak zdecydowali rodzice. Uważają, że mam obowiązek płacić za prawo do mieszkania w domu, a nie w akademiku.
Teraz przynajmniej jest jasne, dlaczego najpierw o mało nie wypychali mnie z domu, a potem nagle zaczęli namawiać do zostania.
Z góry wiedzieli, że Diana wróci z dzieckiem, i postanowili zrobić ze mnie nianię.
W poniedziałek w pierwszej kolejności pójdę na uczelnię i napiszę wniosek o akademik. Dziewczyny mówiły, że wolne miejsca jeszcze zostały.
— Lepiej mieszkać w akademiku niż w takim domu wariatów — zgodziła się Natasza. — Albo potem odpowiadać za cudze dziecko, jeśli przypadkiem się uderzy albo zachoruje.
Twoja siostra na pewno od razu powie, że źle go pilnowałaś. I rodzice ją poprą.
— Właśnie tak — westchnęła Tina. — Wszystko postanowione. Pakuję rzeczy i zaczynam żyć na własny rachunek.
Do domu wróciła dopiero wieczorem w niedzielę.
Gdy tylko Tina przekroczyła próg, spadły na nią wyrzuty.
Matka odezwała się pierwsza:
— Jak mogłaś tak postąpić z siostrą? Strasznie ją zawiodłaś!
Diana musi teraz układać sobie życie osobiste. Przechodzi ciężki okres po rozwodzie, a ty zamiast wsparcia uciekłaś do przyjaciółki!
— To znaczy, że ja mam lekki okres? — oburzyła się Tina. — Dopiero co dostałam się na uczelnię, próbuję przyzwyczaić się do nowego obciążenia.
I życie osobiste też mi, jak widać, w ogóle nie jest potrzebne?
Czy ja jestem u was przybraną córką, o której można nie myśleć?
— Znowu zaczynasz wygłaszać te bzdury — odpowiedziała z irytacją matka. — Jaka znowu przybrana?
Jesteś naszą rodzoną córką. I Diana jest rodzona. Obie was kochamy jednakowo.
Po prostu kobiecie z małym dzieckiem potrzeba więcej uwagi i pomocy.
— I tę pomoc postanowiliście zapewnić kosztem głupiej Tiny, która nie umie odmawiać.
Za to teraz zrozumiałam, po co tak przekonywaliście mnie do rezygnacji z akademika.
Potrzebowaliście darmowej niani, mamo.
— Nie mów tym oskarżycielskim tonem — zachmurzyła się matka. — Za wygody zawsze trzeba czymś zapłacić.
Mieszkasz w osobnym pokoju, normalnie jesz, korzystasz z łazienki i nie wydajesz na mieszkanie.
Posiedzenie w weekendy z siostrzeńcem to nie jest aż tak ciężka opłata.
— To płacie sami. Wy też mieszkacie w tym domu i korzystacie ze wszystkich wygód.
A ja przeprowadzę się do akademika.
— Co to znaczy przeprowadzisz się? — wtrącił się ojciec. — Porzucisz rodzinę w trudnym momencie i uciekniesz z podkulonym ogonem?
Czy tak cię wychowałem?
— Oprócz waszego wychowania istnieją jeszcze zdrowy rozsądek i logika.
Dziecko urodziła Diana, więc to ona powinna się nim opiekować.
Jest jeszcze jego ojciec. To oni we dwójkę mają obowiązek rozwiązywać swoje problemy, a nie przerzucać je na mnie.
Nie muszę odpowiadać za konsekwencje cudzych decyzji, tato.
Więc od trudności nie uciekam. Po prostu nie mam zamiaru brać na siebie cudzego życia jako dodatku do własnego.
Ojciec ciężko westchnął.
— Kiedy będziesz miała własne dziecko, wtedy zrozumiesz, jak bardzo jest teraz ciężko Dianie.
Ta fraza na długo została w pamięci Tiny.
Wspominała ją nawet po siedmiu latach, gdy sama została matką.
W tamtym czasie Tina przebywała na urlopie wychowawczym i spędzała dni z rocznym maluchem — w wieku prawie takim samym, w jakim kiedyś był Sasza.
I wtedy szczególnie często wracała myślami do słów ojca.
Ale zrozumienie nadal się nie pojawiło.
Przeciwnie, zostawszy matką, Tina jeszcze bardziej dziwiła się zachowaniu starszej siostry.
Nie mogła sobie wyobrazić, jak Diana mogła tak łatwo zostawić rocznego syna osiemnastoletniej dziewczynie, która ani razu w życiu nie opiekowała się małymi dziećmi.
Jak można było wyjść na cały dzień, nie opowiadając, czym karmić dziecko, o której kłaść je spać, jakich środków używać po zmianie pieluchy i co robić, jeśli podskoczy mu temperatura?
Jeszcze straszniejsze było to, że siostra nawet nie zostawiła dostępnego telefonu.
Bawiła się spokojnie w towarzystwie jakichś mężczyzn, nie wiedząc, co dzieje się z synem, kto go karmi i czy wszystko z nim w w porządku.
Gdyby stało się coś poważnego, skontaktować się z Dianą nikt by nie zdołał.
Tina patrzyła na własnego malucha i rozumiała: nigdy nie postąpiłaby w podobny sposób.
Jeśli musiała na chwilę wyjść, z góry tłumaczyła wszystko osobie, z którą zostawało dziecko.
Opowiadała, co jadło, kiedy spało, gdzie leżą leki, do kogo dzwonić w sytuacji awaryjnej.
I nawet wtedy stale sprawdzała telefon.
Widocznie ona i Diana od początku zbytต่างnie postrzegały macierzyństwo.
Miały różny poziom odpowiedzialności i całkowicie odmienne spojrzenie na opiekę nad dziećmi.
Jest całkiem możliwe, że obojętny stosunek Diany odbił się kiedyś na jej relacjach z synem.
Takie nawyki rzadko znikają same z siebie wraz z wiekiem.
Jednak Tina nic o tym nie wiedziała.
Po tamtym rodzinnym konflikcie rzeczywiście przeprowadziła się do akademika, a z czasem prawie całkowicie zaprzestała kontaktów zarówno z Dianą, jak i z rodzicami.
Dlatego o to, jak ułożyło się ich dalsze życie, już nie pytała i nie śledziła rozwoju wydarzeń.
